1. sınıf öğrencilerinin okuma ve yazmaya geçiş sürecini etkileyen faktörlerin öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi(Bingöl ili örneği)

Bu araştırmanın amacı, 1. sınıf öğrencilerinin okuma ve yazmaya geçiş sürecini etkileyen faktörleri öğretmen görüşlerine dayalı olarak değerlendirmek ve elde edilen sonuçlara dayalı olarak öneriler getirmektir. Yöntem olarak tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma evrenini, Bingöl il merkezi ve merkeze bağlı köylerdeki ilkokullarda görev yapan 448 Sınıf Öğretmeni oluşturmaktadır. Evrenin tamamı örneklem olarak kabul edilmiştir. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen ölçek kullanılmıştır. Beşli likert tipi ölçek kullanılmıştır. Verilerin analizinde; Frekans (f), Yüzde (%), Standart Sapma (SS), Aritmetik Ortalama (X ̅ ), t-test, Tek Yönlü Varyans Analizi (One Way Anova), Tukey testi, Mann-Whitney U, Kruskall Wallis H testleri uygulanmıştır. Okuma ve yazmaya geçiş sürecinde en etkili faktörün okul ve öğretmen olduğu görülmüştür. Faktörler temelinde bakıldığında, "bireysel farklılıklar" ve "okul ve öğretmen" faktörlerinin çok üst düzeyde, "aile" ve "öğretim programı" faktörlerinin üst düzeyde, "çevre" faktörünün ise orta düzeyde etkili olduğu görülmüştür. Cinsiyet değişkenine göre kadın öğretmenlerin erkek öğretmenlere göre okuma yazamaya geçiş sürecinde aile faktörünü daha etkili buldukları görülmekle beraber diğer faktörlerde anlamlı bir fark bulunamamıştır. Yaş değişkenine göre, "25-30" yaş grubundaki öğretmenler ile "36-40" yaş grubundaki öğretmenlerin "41-45" yaş grubundaki öğretmenlere göre okuma ve yazmaya geçiş sürecinde bireysel farklılıkları daha etkili buldukları görülmüştür. Aynı şekilde "25-30" yaş grubundaki öğretmenler ile "36-40" yaş grubundaki öğretmenlerin, "41-45" yaş grubundaki öğretmenlere göre okuma ve yazmaya geçiş sürecinde çevre faktörünü daha etkili buldukları görülmektedir. Mesleki kıdem değişkenine göre, "1-5 yıl" ile "11-15 yıl" kıdem gruplarındaki öğretmenler, "16-20 yıl" kıdem grubundaki öğretmenlere göre okuma ve yazmaya geçiş sürecinde bireysel farklılıkları daha etkili görmüşlerdir. Ayrıca "6-10 yıl" ile "11-15 yıl" ve "21-25 yıl" kıdem gruplarındaki öğretmenlerin, "26 yıl ve üzeri" kıdem grubundaki öğretmenlere göre okuma ve yazmaya geçiş sürecinde okul ve öğretmen faktörünü daha etkili buldukları görülmüştür. Sınıf, mevcudu "31 ve üzeri" olan öğretmenlerin, sınıf mevcudu "21-30 arası" olan öğretmenlere göre okuma ve yazmaya geçiş sürecinde okul ve öğretmen faktörünü daha etkili buldukları görülmüştür. Birinci sınıf okutma sıklığı değişkenine göre, "aile" ve "okul ve öğretmen" boyutlarında "1-4 yıl" ve "5-9 yıl" birinci sınıfları okutan öğretmenlerin, "10 yıl ve üstü" birinci sınıfları okutan öğretmenlere nazaran okuma ve yazmaya geçiş sürecinde "aile" ve "okul ve öğretmen" faktörlerinin daha etkili olduğunu düşündükleri görülmüştür. Mezun olunan eğitim kurumu değişkenine göre, "diğer" eğitim kurumlarından mezun olan öğretmenlerin, "eğitim enstitüsü" eğitim kurumlarından mezun olan öğretmenlere nazaran okuma ve yazmaya geçiş sürecinde "aile" faktörünün daha etkili olduğunu düşündükleri görülmüştür. Ulaşılan sonuçlara dayalı olarak da önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Sözcükler: İlkokuma ve Yazma Öğretimi, Eğitim Programı, Birinci Sınıf