14-18 yaş arası lise öğrencilerinde tanrı tasavvuru (Ağrı örneği)

İnsanlar sahip olduğu akıl yetisi ve merak duygularına bağlı olarak, nasıl ve kim tarafından yaratıldıklarını, niçin var olduklarını, yaptıkları iyi veya kötü şeylerin karşılıklarının olup olmadığını düşünme gereği duyarlar. Bu düşünce insanı herhangi bir tanrının var olup olmadığı problemine, eğer var ise nasıl bir tanrıdan söz edilebileceğine götürmektedir. Bireyin "Nasıl bir tanrı?" sorusuna verdiği cevap ise tanrı tasavvurunu oluşturmaktadır. Bu çalışma giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Girişte; problem, amaç, önem, ön kabuller, hipotezler, sınırlılıklar bulunmaktadır. Birinci bölümde kavramsal çerçeve ele alınmıştır. Buna bağlı olarak bu bölümde ergenlik dönemi, Piaget' in Zihinsel İşlemler Kuramı ve Kohlberg' in ahlaki gelişim evrelerinden bahsedilip "tasavvur" kavramı açıklanmıştır. Daha sonra inanış biçimlerine göre tanrı tasavvurları incelenmiştir. İkinci bölüm ise araştırmaya ait yöntem, evren ve örneklem, veri toplama araçları, katılımcıların nitelikleri, bulgular ve yorumlar kısmını içermektedir. Elde edilen bulgular diğer inanışların tanrı tasavvurlarına (Panteizm, Panenteizm, Deizm Tanrı Tasavvurlarına) ve ergenlik çağına göre yorumlanarak sonuca gidilmiştir. Sonuçta ise, Allah inancına göre öğrencilerin tanrı tasavvurları pozitif yönden olup yetkin/aşkın ve merhametli boyutlarına ilişkin algılarının yüksek olduğu, cezalandıran yani negatif tanrı tasavvurunun boyutlarına ilişkin algılarının düşük olduğu tespit edilmiştir. Demografik değişkenlerden; bireyin dini bilgi düzeyi, babanın imajı ve öznel dindarlık algısı, tanrının pozitif ve negatif boyutlarına ait tasavvur şekillerinde değişikliğe sebep olmuştur. Annenin imajı, yaş, cinsiyet, sosyo-ekonomik düzey ise değişikliğe sebep olmayan demografik değişkenlerdir. Anahtar Sözcükler: Tanrı, Tasavvur, Deizm, Ateizm, Ergenlik.