17. yüzyıl Sebk-i Hindî şâirlerinden Neşâtî Dîvan'ında ateş ve su

ÖZET Yüksek Lisans Tezi 17. Yüzyıl Sebk-i Hindi Şâirlerinden Neşâtî Divân'ında Ateş ve Su Ramazan ERDOĞDU Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı 2004; 86 Anâsır-ı erba'anın iki önemli öğesi olan " ateş " ve " su " hem dünya hem de insanlık tarihinde önemli bir yere sahip olmuştur. Ateş, temel işlevleri olan ısıtma, yakma ve aydınlatma dışında insanın iç dünyasında da derin izler meydana getirmiştir. İlkel toplumlardan modern toplumlara kadar olan süreçte ateşin farklı biçimlerde algılanışı söz konusu olmuştur. Hatta bazen ilâhî kimlik dahi kazanmıştır. Şâirler gerçek hayatin bu vazgeçilmeyen öğesi karşısında duyarsız kalmamıştır. Neşâtî de bu öğeyi büyük bir hayranlıkla eserlerinde işlemiştir. Neşâtî hayatın özünü ateşte aramış, yaşadığı ayrılıkları ve acılan " ateş " olgusuyla dışa vurmaya çalışmıştır. Su, canlıların hayat kaynağı olarak büyük önem taşıyan ikinci unsur olmuştur. Bütün bitkilerin ve hayat sahiplerinin hayat kaynağı olan su, bu özelliği ile Neşâtî'nin üzerinde önemle durmasına sebep olmuştur. Neşâtî' de su, övgülerinde ve âşığın aşk yolundaki acılarının ifâde edilişinde coşkunluğun kaynağı olmuştur. Anahtar Kelimeler: Anâsır-ı erba'a, ateş, su,