18-36 ay arası çocuğu olan ebeveynlerinotizm spektrum bozukluğu hakkında bilgi düzeyi ve farkındalıklarının incelenmesi

ÖZET Bu araştırmada , 18-36 ay arası çocuğu olan ebeveynlerin otizm spektrum bozukluğu (OSB) hakkında bilgi düzeyleri ve farkındalıklarının değerlendirilmesi ve çocukların OSB açısından risk durumlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Kesitsel ve tanımlayıcı tipteki bu araştırmaya Tokat ilindeki bir Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran 18-36 aylık çocuğu olan ebeveynler dahil edilmiştir. Veri toplama aracı olarak sosyodemografik bilgi formu, Otizm Farkındalık Ölçeği ve M-CHAT Türkçe Formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 22.0 programı ile analiz edilmiştir. Çalışmaya katılan 212 ebeveynin çoğunluğu annelerden (%83) oluşmuştur.Katılımcıların Otizm Farkındalık Ölçeği (OFÖ) toplam puan ortalaması 3,44±0,35'tir. Elde edilen bu puana göre katılımcıların otizm farkındalık düzeyinin yüksek düzeyde (3.41-4.20) olduğu belirlenmiştir. M-CHAT sonuçlarına göre çocukların %92,9'u otizm açısından riskli bulunmuştur. Kadın ebeveynlerin farkındalık puanları erkeklere göre anlamlı şekilde daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Çocuk sayısı, gelir durumu ve aile tipi gibi bazı sosyodemografik değişkenler ile otizm farkındalık alt boyutları arasında da anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Çalışmamız, birinci basamakta OSB taramasının önemini ve aile hekimlerinin aktif rol almasının gerekliliğini ortaya koymuştur. Ebeveyn farkındalığının artırılması ve otizm tarama uygulamalarının daha etkin ve yüz yüze yürütülmesi, erken tanı açısından oldukça önemlidir. Anahtar Kelimeler: Otizm Spektrum Bozukluğu, M-CHAT, Ebeveyn Farkındalığı, Birinci Basamak, Tarama.