1844 ? 1845 yıllarına ait temettuat defterlerine göre İnegöl Kazası'nın sosyo-ekonomik durumu

Osmanlı Devleti'nin XIX. yüzyıl ortalarında içinde bulunduğu demografik ve soyo-ekonomik yapısına dair fevkalade zengin bilgiler sunan ve tanzimatla birlikte şekillenmiş olan vergilerin kaydedildiği defterlere Temettuat defterleri denilmektedir. Başbakanlık Osmanlı Arşivleri'nde bulunan bu defterlerin araştırılması ve bilgilerinin gün yüzüne çıkarılması dönemin demografik, soysal ve ekonomik hayatına ışık tutacak ve kapalılığı giderecektir.Bu tezde Hüdavendigâr sancağı dâhilinde bulunan İnegöl Kazası'na ait toplam 127 defter incelenmiş ve bu defterlerde geçen bilgilerle istatistikî sonuçlara ulaşılmıştır. Üç bölümden oluşan tezin giriş bölümünde çalışmanın konusu, önemi, amacı ve yöntemi ile İnegöl'ün kısa tarihi hakkında bilgi verilmiştir.Birinci bölümde, genel anlamda temettuat defterlerinin üslubu, içeriği, kapsamı ve özelde de İnegöl temettuat defterleri hakkında bilgiler sunulmuş, değerlendirmeler yapılmıştır.İkinci bölümde, İnegöl Kazası'nın sosyal ve demografik yapısı incelenmiş, mahalle ve köylerin yerleşimi, nüfusu, hane reislerinin isimleri, unvan ve lakapları, tablolar ve grafikler yardımıyla aktarılmıştır.Üçüncü bölümde ise; İnegöl Kazası'nın iktisadi yönü, gelir dağılımı, gelir kaynakları, tarım arazileri ve topraklarının mahalle ve köylere göre dağılımları ele alınmıştır. Hayvancılığın, vergi çeşitlerinin mahalle ve köylere göre dağılımları tablolar ve grafikler eklenerek incelenmiştir.Sonuç bölümünde ise; çalışmadan elde edilmiş olan bulgular ana hatlarıyla ortaya konulmuş ve konuya ne derecede katkı sağladığı vurgulanmıştır. Bu anlamda bir takım tespitler de aktarılarak çalışma sonlandırılmıştır.