19. yüzyılın ortalarında Akdağ nahiyesi'nin sosyal ve ekonomik yapısı

Osmanlı Devleti'nin sosyal ve iktisadi tarih çalışmalarına ışık tutan kaynaklar arasında 19. yüzyılda tutulmuş olan Temettü Defterleri ait oldukları döneme dair önemli bilgiler içermektedir. Kaza ve köylerin hane hane ele alınarak, herkese ait şahsî mal varlıklarının emlak, arazi, hayvanat ve ürün gibi bilgilerinin kaydedildiği teferruatlı bilgiler içeren defterlerdir. Bu defterlerde hane reisinin sahip olduğu mal varlığının yanında hane reislerinin meslekleri, hangi zanaat kolunun geliştiği, bir kasabada en çok hangi hayvanın beslenip yetiştirildiğine dair bilgilerin yanında; aile isimleri, şahıslara ait isimler ve lakaplar, akrabalık ilişkileri, vakfedilen emlak, ziraat yapılan alanlar, kazanç elde edilen hayvanlar, kazanç miktarları, yıllık gelirler ve daha birçok ayrıntılı bilgiye yer verilmiştir. Bu çalışmada, 1844-1845 yılında tutulan temettuat defterlerinde yer alan kayıtlardan hareketle Sivas Eyaleti, Amasya Sancağı, Akdağ Nahiyesinin 19. yüzyıl ortalarında sosyal ve ekonomik yapısının ortaya konulması amaçlanmıştır. Akdağ Nahiyesi ahalisinin geçimini tarım ve hayvancılıktan sağladığını söylemek mümkündür. Tarımsal faaliyetler olarak, dutluk bağı, üzüm bağ, meyve bahçesi ve bunun yanında arıcılık ön plana çıkarken, büyükbaş hayvan olarak sağman inek, küçükbaş hayvan olarak yoz keçinin yetiştirildiği görülmektedir. Köydeki meslekler tarım ve hayvancılığa göre şekillenmiş olup, bahçıvanlık, ırgatlık ve çobanlık en çok görülen mesleklerdir. Halkın Vergü-yi Mahsusanın yanında ödedikleri vergilerin başında da öşr'i harir ve öşr'i üzüm gelmektedir.