1923-1960 döneminde Türkiye'nin balkan politikası

YÜKSEK LİSANS TEZ ÖZÜ1923-1960 DÖNEMİNDE TÜRKİYE'NİN BALKAN POLİTİKASIFerhat İVGENTarih Anabilim DalıAnadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ocak 2007Danışman: Yard.Doç.Dr.Kemal YAKUTBalkanlar stratejik konumu nedeniyle yüzyıllar boyunca çok çeşitli halklarınuğrak yeri olmuştur. 1789 Fransız İhtilali'nin doğurduğu fikirlerin halklar arasındayayılması özellikle Balkanlar'da ulusal bağımsızlık hareketlerini tetiklemiştir. 19.Yüzyılda hızlanan bu süreç 20. Yüzyılın başlarında doruk noktasına ulaşmıştır.Osmanlı İmparatorluğu'nun yıkılışına rastlayan bu yıllar, aynı zamanda TürkiyeCumhuriyeti Devleti'nin de temellerinin atıldığı bir dönem olmuştur. Mustafa KemalAtatürk önderliğinde Türkiye Devleti, uzun yıllar Türk egemenliğinde kalan Balkanlarile yakın ilişkiler kurmaya çalıştı. Balkan ülkelerinde önemli oranda Türk azınlığınınbulunması ve Balkanlar'ın Türkiye'nin güvenliği açısından stratejik değere sahip olmasıTürkiye'nin Balkan ülkeleriyle ilişkilerine olumlu yansımıştır.Nitekim Türkiye, 1930'ların başlarında tüm Balkan devletleriyle sorunlarınıçözerek dostça ilişkiler kurmuştur. Kurulan samimi ilişkiler 1933 Türk-Yunan İttifakıgibi ikili savunma antlaşmalarının yanında Balkan Paktı gibi bölgesel savunmaantlaşmalarının yapılmasını da sağlamıştır.Türkiye ikili ilişkilerle sağladığı güven ortamını Balkan ülkelerindekisoydaşlarının yaşamlarını kolaylaştırmak için bir araç olarak kullanmıştır. Türkiye'ninyoğun diplomatik girişimlerinin etkisiyle kurulan Balkanlar'daki barış ortamı 2. DünyaSavaşı'nın çalkantılı gelişmeleri sonucunda bozulmuştur. Türkiye 2. Dünya Savaşı'nınardından, Balkanlar'a yönelik politikalarında SSCB'nin yarattığı tehdit ve ABD'ninbölgeye yönelik politikalarını da dikkate almıştır. Böylece Türkiye savaş sonucundaBalkanlar'a yönelik politikalarda uluslararası dinamikleri daha fazla göz önündebulundurmak zorunda kalmıştır.