1940-1950 dönemi Türkiye mimarisinde çelişkiler

Mimari bir üretim söz konusu olduğunda hiçbir biçim tek bir etki altında meydana gelmemekte, çeşitli bileşenlerin bir araya gelişiyle oluşmaktadır. Bu bileşim halini yorumlamak da bir çözümleme gerektirmektedir. Bu tez çalışmasında Türkiye mimarlık tarihinin en önemli dönüm noktalarından biri olarak ele alabileceğimiz İkinci Ulusal Mimarlık dönemini oluşturan unsurlar ve bunlar arasındaki çelişkilerin oluşturduğu mimari ortam üzerine bir inceleme yapılmıştır. Dünya tarih sahnesinde büyük yer tutan 1940'lı yılların etkisinde mimari de önemli dönüşümler geçirmiştir. Tez kapsamında belirlenen tarih aralığında Türkiye'deki mimarlık ortamını hazırlayan atmosferin tahlil edilebilmesi için öncelikle Avrupa'da doğup tüm dünyada etkili olan Modern Hareket ve bunun yanı sıra Almanya, Rusya ve İtalya'daki politik meselelerin ve görece modernize edilmiş ("soyulmuş") Klasizmin etkisinde gelişen mimari ortam üzerinde durulmuştur. Tüm bunlar Avrupa'da çelişkili bir mimarlık meydana getirmiştir. Avrupa'daki çelişkili mimarlık ortamını ithal eden Türkiye mimarisi, zaten halihazırda ülkenin içinde bulunduğu karmaşıklığı da üzerine ekleyerek mimarlıkta bir sentez üretmiştir. 1940 ve 1950 yılları aralığında Türkiye'de oluşan mimarinin bünyesinde barındırdığı birbirinden farklı olan biçimler arasındaki çelişkilerle birlikte yeni bir karakter oluşturulmuştur. Bu tez kapsamında da Modernizm, Klasizm ve Bölgeselciliğin bir aradalığıyla oluşan gerilimler araştırılarak ortaya konmak amaçlanmıştır. Bu araştırma neticesinde Türkiye mimarlığının bu dönemine çelişkiler ışığında bakılmış ve sonuçları üzerine bir okuma yapılmıştır.