1960 Askerî Darbesine giden süreç ve Arap basınına yansıyan yüzü

1960 Askerî Darbesi'nin Arap basınına yansımalarını konu alan tezimiz üç ayrı bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde siyasi tarihimizdeki çok partili hayata geçiş süreci incelenmiştir. Bu bölüm ülkemizdeki iktidar, muhalefet ve asker ilişkisinin anlaşılması açısından oldukça önemlidir. İkinci bölümde ise çok partili hayata geçişin anahtarı olan Demokrat Parti'nin faaliyetleri ve darbeye giden süreç işlenmiştir. Böylelikle ilk askerî darbenin gerçekleşmesine sebep olan olaylara da değinilmiş ve darbenin antolojisi ortaya konmaya çalışılmıştır. Üçüncü ve tezin sorunsalını oluşturan bölümde ise 1960 Darbesi'nin Arap basınına yansıyan yüzüne dikkat çekilmiş, Filistin ve Hüda gazetelerinin 1959 – 1960 – 1961 yıllarındaki tüm sayıları incelenerek konuyla alakalı haberler tercüme edilmiştir. Bu iki gazeteyi diğer gazetelerden ayıran ve incelememize konu olmasını sağlayan birçok sebep söz konusudur. Birisi Ürdün diğeri ise ABD menşeli olan bu iki Arapça gazete, 1960 Türk Askeri Darbesi ile ilgili salt haberler geçmekle kalmamış, darbenin antolojini incelemiş ve bunu yorumlamaları üzerinden okurları ile paylaşmıştır. Türk Askeri Darbesi örnek olayı üzerinden köşe yazıları yazılmış ve farklı haberler üzerinden Türk halkının sosyolojisi hakkında çıkarımlar yapıldığı görülmüştür. Örneğin o günün şartlarında pekte kolay olmayan bir zeminde Ankara'nın Gölbaşı İlçesi Eymir Köyünde darbe hakkında köylüler ile röportaj yapılmış ve olaya karşı yaklaşımlarının nasıl olduğu yorumlanarak Hüda Gazetesinde haber yapılmıştır. Bu röportaj bile söz konusu inceleme için dikkatimizi çekmeye yetmiştir. Ayrıca araştırmamızı orijinal kılan bir başka husus ise bu iki gazetenin New York Times, New York Herald Tribune, Rueters, United Press, Associated Press gibi yabancı kaynaklardan da sıkça haber geçmesi ve yanı sıra; ABD, İngiltere, Lübnan, Fransa, Rusya, Güney Kore, gibi ülkelerin darbeye olan yaklaşımlarını aktarmış olmasıdır. Hülasa bu ve bunun gibi sebepler ile önemli bulunarak kaleme alınan mezkûr bölüm haberlerin deşifresinin yapıldığı bir muhteviyat arz etmekte olup 1960 Darbesine farklı perspektifte bakma imkanı kazandırmak istemiştir. Anahtar Kelimeler: Darbe, asker, iktidar, muhalefet, siyaset, basın, gazete.