1968-2004 yılları arasında uygulanan fen öğretimi programlarında öğrencinin kazanması istenilen özellikler ve düzeyleri

Bu araştırma, ilköğretim I. kademede fen öğretimi ile ilgili okutulan derse ait öğretim programlarında yer alan öğrenciye kazandırılmak istenen özelliklerin ve düzeylerinin tespit edilmesine yönelik bir çalışmadır.Araştırma için ülkemizde uygulamaya konulmuş I. kademe fen öğretimi programları tespit edilmiştir. Buna göre I. kademede uygulanan 1968 fen ve tabiat bilgileri öğretim programı, 1989 fen bilgisi öğretim programı, 1992 fen bilgisi öğretim programı, 2000 fen bilgisi öğretim programı ve 2004 fen ve teknoloji öğretim programı temin edilmiştir. 1968 ve 1989 fen öğretimi programlarında hedef ifadesi yer almadığı için programların konu bazında incelemeleri yapılmıştır. 1992 fen bilgisi öğretim programı Sönmez (2001)'in belirttiği hedef yazmada uyulması gereken kriterlere göre incelenmiştir. 2000 fen bilgisi dersi kazanımları ve 2004 fen ve teknoloji dersi kazanımları ise uzman görüşü alınarak araştırmacı tarafından hazırlanan ölçeğe göre incelenmiştir.Bu araştırmada elde edilen bulgulara dayanarak aşağıdaki sonuçlar elde edilmiştir:1. Ülkemizde 1968-2004 yılları arasında 1968 fen ve tabiat bilgisi dersi öğretim programı, 1989 fen bilgisi dersi öğretim programı, 1992 fen bilgisi dersi öğretim programı, 2000 fen bilgisi dersi öğretim programı, 2004 fen ve teknoloji dersi öğretim programı olmak üzere 5 (beş) adet fen öğretim programının geliştirilerek uygulamaya konduğu tespit edilmiştir.2. 1968 fen ve tabiat bilgileri dersinin 1969 ve 1971 yıllarında düzeltmeye uğradığı tespit edilmiştir. 1968 ve 1989 programlarının ise birbiri ile aynı olduğu, sadece bir iki konu düzeltmesinin yapıldığı görülmüştür.3. 1968 fen ve tabiat bilgisi dersi öğretim programı ve 1989 fen bilgisi dersi öğretim programında dersin genel amaçları ve ders ile ilgili genel açıklamaların bulunduğu, özel hedeflerin ise programda yer almadığı; fakat öğrenciye kazandırılmak istenen özelliklerin konu başlığı biçiminde ifade edildiği tespit edilmiştir.4. 1992 fen bilgisi dersi öğretim programında yer alan hedeflerin kısmen Sönmez (2001)'in hedef yazma kriterlerine uygun olduğu, programda duyuşsal ve psikomotor hedef olmadığı tespit edilmiştir.5. 2000 fen bilgisi dersi öğretim programının yapılandırmacılık felsefesi baz alınarak hazırlanmaya başladığı; fakat hedeflerin bu felsefeden uzak davranışçı felsefe esasına göre hazırlanmış olduğu, kazanımların kısmen kazanımları değerlendirme için hazırlanan ölçeğe uygun olduğu görülmüştür.6. 2004 fen ve teknoloji dersi öğretim programı kazanımlarının yapılandırmacılık felsefesi ile büyük oranda uyumlu olduğu ve kazanımların hazırlanan ölçeğe de uyumlu olduğu tespit edilmiştir.Çalışmanın sonunda fen öğretimi kazanımları ile ilgili önerilerde bulunulmuştur.