1979 İran İslam Devrimi sonrası Türkiye'ye göç eden kadınların iki ülkearasındaki yaşam deneyimleri üzerine bir araştırma: Ankara ili örneği

Bu tez çalışması, göç olgusunu mekânsal bir yer değiştirme sürecinin ötesinde, ekonomik, siyasal ve sosyo-kültürel boyutlarıyla birlikte kimlik, aidiyet ve siyasal özneleşmenin yeniden üretildiği çok boyutlu bir dönüşüm alanı olarak ele almaktadır. Klasik ve çağdaş göç kuramlarının sunduğu açıklamalar çerçevesinde, bireysel deneyimler, sosyal ağlar ve kültürel etkileşimlerin göç kararları üzerindeki belirleyici rolüne özellikle toplumsal cinsiyet perspektifi üzerinden dikkat çekilmektedir. Bu bağlamda, 1979 İran İslam Devrimi sonrasında Türkiye'ye göç eden ve Ankara'da yaşayan İranlı kadınların deneyimlerine odaklanan çalışma, devrim sonrası kurumsallaşan teokratik yapının kadınların yaşam pratikleri üzerindeki belirleyici etkisini ortaya koymaktadır. Nitel yöntemle yürütülen mezkur çalışma, derinlemesine görüşmeler aracılığıyla kadınların göç öncesi ve sonrası deneyimlerini karşılaştırmalı olarak incelemektedir. İran örneğinde, özellikle 1979 Devrimi sonrasında yaşanan tarihsel ve siyasal dönüşümler göç hareketlerinin niteliğini doğrudan etkilemiştir. Bulgular, İran'da teokratik rejimin kadın bedeni ve kamusal görünürlük üzerinde ideolojik bir denetim kurduğunu ve bunun siyasal iktidarın kontrol alanına dönüştüğünü göstermektedir. Kadınlar, bu baskı mekanizmaları karşısında, stratejik uyum ve gündelik direnç pratikleri geliştirerek özneleşme alanlarını genişletme gayretine girişmiş; kadınların eğitim, çalışma ve bireysel özgürlük alanlarında karşılaştıkları sınırlamalar, göçü alternatif bir yaşam kurma stratejisine dönüştürmüştür. Sonuç olarak çalışma, İranlı kadınların deneyimlerinin devlet politikaları, kültürel normlar ve bireysel stratejilerin kesişiminde biçimlenen dinamik bir mücadele alanı sunduğunu ortaya koymakta; göç sürecinin aynı zamanda kadınların kimlik ve aidiyet algılarında melez yapılar oluşturduğunu; kadınların aidiyet algılarının iki kültür arasında yeniden şekillendiğini; göç, toplumsal cinsiyet ve siyaset arasındaki etkileşimin, bireysel deneyimler üzerinden şekillenen dinamik bir toplumsal dönüşüm süreci olduğunu vurgulamaktadır.