1980-2000 yılları arasında Rusya'da duvarların sesi 'Grafiti'

Geçmişten günümüze kadar kasıtlı olarak bırakılmış bir metin, bir mesaj olarak yazılar, şekiller ya da resimler, 1960'lı yıllardan sonra grafiti adıyla karşımıza çıkmaktadır. Binlerce yıl geçmesine rağmen grafiti, bugün de hâlâ kişiden kişiye bir anlam, mesaj, çoğu zaman doğrudan söyleyemediğini veya aktaramadığını aktarma işlevini sürdürmektedir. Rusya 1980 ile 2000 yılları arasında değişimlerin yaşandığı bir döneme şahit olmuştur. Çernobil Nükleer santralin patlaması, Sovyetler Birliği'nin dağılması ve parçalanması yerine Bağımsız Devletler Topluluğu kurulmasıyla birlikte perestroykanın başladığı bir döneme girmiştir. Bunun sonucunda Sovyetler birliğin insanlar için yeni bir dönem başlamıştır. Yaşanan ekonomik krizlerin ve felaketlerin beraberinde getirdiği değişimlerin sonucunda Rusya'da kentlerin kamusal alanlarının duvarlarında grafitiler ortaya çıkmıştır. Grafitiler; halkın, özellikle gençlerin heterojen metinlerle ve kodlarla ifade aracı olmuştur. Araştırmada, söz konusu olan Rusya'da 1980 ile 2000'li yıllar arasında yapılan bu grafiti örnekleri ve rolleri incelenmiştir. Bununla birlikte coğrafyanın içinde bulunduğu koşullar, sosyo-kültürel süreçler, kültürel kodlar, toplumsal yapının değerleri ve ideolojik çöküşlerin etkilerine konuya açıklık getirmesi açısından yer almıştır. Dönemin siyasi ve sosyolojik eleştirisinin görsel ifade dili olan bu grafitiler; konularını ve içeriklerini güncel olandan kültürel tarihe ve düzeni yücelten ve korumaya yönelik politikalardan, başkalaşma ve başkaldırı odaklı, toplumsal değişime uyum sağlama yönünde protest amaçlı göndermeler içeren "halkın sesi" olmuşlardır. Anahtar Sözcükler: Grafiti, Perestroyaka, Çernobil, SSCB.