1982 Anayasası sonrası siyasi partiler ve seçim sistemi

Siyasal partiler ve özgür seçimler, demokrasinin vazgeçilmez unsurlarıdır. Demokratik rejimlerde siyasal partiler, savundukları düşünce ve idealleri gerçekleştirmek için birbirleriyle yarışmaktadırlar. Günümüz demokrasilerinin ?partiler demokrasisi? olarak adlandırılması siyasal partilerin önemini ortaya koymaktadır. Bu kapsamda, dünyada ve ülkemizde siyasal partilerin ortaya çıkışı, gelişimi ve parti türleri ele alınarak, özellikle ülkemizde siyasal partilerin yeri ve önemine değinilmiştir.Demokratik rejimlerde yönetim yetkisinin, meşruiyetinin temeli seçimlerdir. Seçmenler tarafından kullanılan oyların sandalyeye dönüştürülmesinde yararlanılan yöntemler olarak dar anlamıyla incelediğimiz seçim sistemlerinin amacı, adalet ve fayda (istikrar) ilkelerini içinde barındıracak şekilde siyasal katılımı sağlamaktır. Adalet ilkesini öne çıkaran nispi temsil sistemi ile fayda (istikrar) ilkesini öne çıkaran çoğunluk seçim sistemleri mevcuttur. Ayrıca bu iki seçim sisteminin bazı unsurlarını alarak oluşturulan karma seçim sistemleri de bulunmaktadır.Seçimler ve seçim sistemleri geçmişte olduğu gibi günümüzde de en çok tartışılan konulardan biridir. Çalışmamızda, seçim sistemlerinin teori ve uygulama düzeyinde dünyadaki ve Türkiye'deki uygulamaları açıklanmaya çalışılmıştır.Duverger?in teorisine göre parti sistemlerini belirleyen temel neden seçim sistemleridir. Seçim sistemleri ile hükümet istikrarı arasındaki ilişki parti sistemleri vasıtasıyla sağlanıldığı belirtilmiştir. Ülkemizde ise parti sistemini belirleyen asıl etken toplumdaki sosyal bölünmelerdir. Bu bakımdan Türkiye'de çeşitli dönemlerde ortaya çıkan hükümet istikrarsızlıklarından doğrudan doğruya seçim sistemlerinin sorumlu tutulması bilimsel açıdan doğru bir değerlendirme sayılmamaktadır. Batı demokrasilerindeki etkileri incelenirken nispi temsil sisteminin uygulandığı ülkelerde ya koalisyon ya da tek parti çoğunluğuna dayalı uzun ömürlü hükümetlerin kurulabildiği, buna karşılık, çoğunluk sistemlerinde ise hükümetlerin kısa ömürlü olabildiği belirlenmiştir.Şu husus ortaya çıkmaktadır ki, bir seçim sisteminin beklenen sonucu tam olarak verip vermeyeceği kesin olarak hesaplanamamaktadır. Her ülkenin koşulları farklıdır. Etnik, ideolojik ve sosyal bölünmeler ile demokratik kültür dikkate alınmadan, sırf seçim sisteminin temsilde adalet ve yönetimde istikrarı sağlayacağını düşünmek, bizi yanlış sonuçlara götürür.Anahtar Sözcükler1.Siyasal Partiler2.Seçimler3.Seçim sistemleri4.Demokrasi5.Siyasal kültür