1982 Anayasası sonrasında hükümet sistemi arayışları ve yürütmenin güçlenmesi

Modern devletlerde devlet işlevleri farklı organlar aracılığıyla kurumsallaşmakta, yasama ve yürütme yetki ve görevi arasındaki güç dağılımı ve ilişkilere göre hükümet sistemleri ortaya çıkmaktadır. Ekonomik, siyasal ve sosyal yapıya uygun olarak benimsenen hükümet sistemleri değişen koşullar / talepler doğrultusunda ya hükümet sistemi içinde, yasama ya da yürütme lehine yapılan değişikliklerle karşılanmakta ya da tümüyle yeni bir hükümet sistemine geçilmektedir. Tez çalışması kapsamında, Cumhuriyet'ten günümüze Türkiye'de uygulanan hükümet sistemleri yürütmenin konumu açısından incelenmiş, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde güçlendirilen yürütmenin tarihsel süreç içerisinde bir süreklilik/kopuş olarak görülüp görülemeyeceği araştırılmıştır. Bu araştırma sonucunda, yürütmenin güçlendirilmesi eğiliminin 1971-73 Anayasası değişiklikleri ile yürütme organının bakanlar kurulu kanadı merkezde olmak üzere başladığı, 1982 Anayasası'nın ilk halinde ise yürütme organının siyasal-sorumsuz kanadı olan cumhurbaşkanlığı makamının, parlamenter sistemin olağan yetki – görev paylaşımına ters bir şekilde geniş yetkilerle donatıldığı gözlemlenmiştir. Bu doğrultuda, Cumhurbaşkanlığının merkezde olduğu yeni hükümet sisteminin temellerinin, başkanlık sistemi tartışmalarının başladığı ve yürütme organının sorumsuz kanadı olan cumhurbaşkanlığı makamını güçlendiren Anayasal değişikliklere ev sahipliği yapan 1980'li yıllarda atıldığı, 1980'li yılların hükümet sistemi yönünden kopuşun başladığı dönem olarak tespit edilebileceği görülmüştür. 2007 Anayasa değişikliği ile cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesinin kabul edilmesiyle parlamenter sistem içinde yürütmenin, cumhurbaşkanlığı kanadının güçlendirilmesi eğiliminin devam ettiği fakat 2017 Anayasa değişikliği ile parlamenter sistem içinde yürütmenin güçlendirilmesinin sınırlarına varıldığı ve sistem içi değişiklik tercihinden vazgeçilerek, Cumhurbaşkanlığı makamının merkezde olduğu yeni bir hükümet sistemine geçilmesinin, bir kırılma noktası olarak işaretlenebileceği iddia edilmiştir.