Olumsuz çocukluk deneyimlerinin ebeveyn tutumları üzerindeki etkisinde öz yeterliğin moderatör etkisi

Bu çalışmanın temel amacı, olumsuz çocukluk deneyimlerinin ebeveyn tutumları üzerindeki etkisinde öz yeterlik düzeyinin moderatör rolünü araştırmak ve yapılacak yeni çalışmalara ışık tutmaktır. Bu kapsamda, Türkiye'de yaşayıp 2-6 yaş aralığında çocuğu bulunan ebeveynlerden çevrimiçi anket aracılığıyla veri toplanmış, uç değerlere sahip olan 6 katılımcı araştırmadan çıkarıldıktan sonra 237 kişilik veri ile analiz yapılmıştır. Çalışmada veri toplamak amacıyla Sosyodemografik Bilgi Formu, Olumsuz Çocukluk Deneyimleri Ölçeği, Ebeveyn Tutumları Ölçeği ve Öz Yeterlik Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde Pearson Korelasyon Analizi ve Çoklu Regresyon Analizi tekniklerinden yararlanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, olumsuz çocukluk deneyimlerinin ebeveyn tutumlarını anlamlı düzeyde yordadığı ve bu deneyimlerin bireylerin öz yeterlik düzeylerini olumsuz yönde etkilediği görülmüştür. Ayrıca, öz yeterlik düzeyi ile ebeveyn tutumları arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Öz yeterliğin, olumsuz çocukluk yaşantıları ile ebeveyn tutumları arasındaki ilişkide moderatör bir rol üstlendiği ve bu etkiyle bireylerin ebeveynlik tutumlarında farklılaşmalar gözlemlendiği ortaya konmuştur. Öz yeterlik düzeyinin artırılması, bireylerin sağlıklı ebeveyn tutumları geliştirmesinde koruyucu bir faktör olarak düşünülebilmektedir. Araştırma bulguları, ebeveynlik süreçlerinin gelişimi ve kuşaklar arası aktarımın önlenmesine yönelik psikoeğitimsel müdahalelere ışık tutabilecek niteliktedir. Anahtar Kelimeler: Olumsuz Çocukluk Deneyimleri, Ebeveyn Tutumları, Öz Yeterlik, Erken Çocukluk, Travma.