1990 sonrası İslâmcıların siyasal söylem farklılığı

Türkiye'de İslâmcılık düşüncesi ve hareketi bazı özellikleri dolayısıyla dünyadaki diğer İslâmcılık hareketlerinin bir alt kümesi olarak görülebilirse de bazı özellikleri itibariyle onlardan farklılaşır. Bu farklardan en önemlisi ise İslâmcıların devlete bakışında ve devletle ilişkilerinde ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmada Türkiye'de İslâmcılık tarihi, özellikle devlete bakışı ve tarihsel süreçte farklılaşması açısından dört döneme ayrılmıştır. Buna göre İslâmcılık, 19. yüzyılın ortalarından itibaren devleti kurtarma, devlete küsme, devlet kurma evrelerinden geçmiş, içinde bulunduğumuz zamanda devleti dönüştürme fikri baskın hale gelmiştir. Bu çalışmada ise dördüncü dönem olarak kodlanan ve devleti dönüştürme olarak tanımlanan son dönem mercek altına alınmıştır. Bu dönemde çıkan veya çıkmaya devam eden Anlayış, Bilgi ve Düşünce, Gerçek Hayat, Haksöz, İktibas, Özgün Düşünce, Özgün İrade, Söz ve Adalet, Sözleşme, Tezkire ve Umran dergileri bu perspektifle taranarak İslâmcıların söylemleri analiz edilmiştir. İslâmcılığın özellikle de AK Parti iktidarları döneminde öldüğü, devlete eklemlendiği, otoriterleştiği, muhafazakârlaştığı veya derece yükselterek yoluna devam ettiği gibi yaklaşımların bazı argümanları da kullanılmış, fakat yeni bir teorik bakış teklif edilmiştir. İzzet arayışı ve ıslah kavramlarının çevresinde örgülenen bu yaklaşımda, İslâmcılığın bu dönemde izzet arayışı boyutunun baskın hale geldiği ve ıslah boyutunun ihmal edildiği iddia edilmiştir. İslâmcıların ıslah yöntemini ihmal etmesi dolayısıyla ortaya yeni problem alanları da çıkmıştır. Türkiye'de İslâmcılığın gidişatını da yine izzet arayışı ve ıslah arasında kuracağı dengenin biçimi belirleyecektir.