α-(1h-1,2,4-triazol-1-il)propanon, propanol ve propanoik asit türevlerinin sentezi; biyolojik aktivitelerinin araştırılması

Son yıllarda antimikrobiyal etkiye sahip bileşiklerin sayısında önemli derecede artışlar olmasına rağmen bunların büyük bir kısmının kullanımı, uygulama zorluğu, yüksek toksisite riski, ilaç direncinin ortaya çıkması, istenmeyen yan etkilerin gözlenmesi, farmakokinetik eksiklik ve/veya antimikrobiyal aktivitesindeki yetersizlik nedeniyle sınırlı kalmıştır. Bu durum günümüz bilimini sürekli olarak yeni antimikrobiyallerin geliştirilmesine zorlamaktadır. Azol türevleri içerisinde yapısında imidazol halkası bulunduran ekonazol ve mikonazol antifungal aktivite gösteren ve çokça kullanılan antimikrobiyal maddelerdendir. İmidazol türevli ilaçlar klinikte en sık kullanılan antifungallerdir. Ancak triazol grubunu içeren antifungal ilaçlar imidazol türevli ilaçlara benzer aktivitelere sahip olmakla birlikte daha az toksisite gösterip daha yavaş metabolize edildikleri ve daha uzun süre etkili olduklarından dolayı bu konudaki araştırmalar önem kazanmaktadır. Bu çalışmada öncelikle asetil furan ve 1H-1,2,4-triazol?den 1-(furan-2-il)-2-(1H-1,2,4-triazol-1-il)etanon?un (3) sentezi gerçekleştirilmiştir. Daha sonra bu ketonun (3) NaH varlığında çeşitli fenil halojenürlerle reaksiyonu sonucu ?-(1H-1,2,4-triazol-1-il)propanon türevi ketonlar (4a-i) elde edilmiştir. Bu ketonların (4a-i) NaBH4 ile indirgenmesi sonucu ?-(1H-1,2,4-triazol-1-il)propanol türevi alkoller (5a-i) ve furan halkasının oksitlenmesi sonucu ise ?-(1H-1,2,4-triazol-1-il)propanoik asit türevleri (6a-i) sentezlenmiştir. Sentezlenen tüm bileşikler 1H NMR, 13C NMR, LC-MS ve Elementel Analiz teknikleri ile karakterize edilmiştir. Çalışmanın son kısmında sentezlenen bileşiklerin biyolojik aktivite testleri yapılmıştır. Biyolojik aktivite testleri sonucu, sentezlenen maddelerin çoğunun antibakteriyel özellik gösterdiği gözlenmiştir.