2-6 yaş arasındaki otizm spektrum bozukluğu olan çocuklara uygulanan oyun seansının sosyal beceri ve dil gelişiminde yol açtığı değişimin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı; 2-6 yaş arasındaki otizm spektrum bozukluğu olan ço-cuklara uygulanan oyun seansının sosyal beceri ve dil gelişiminde yol açtığı değişimi-ni incelemektedir. Bu araştırmadaki amaç doğrultusunda; Oyun seansı uygulandıktan sonra 2-6 yaş arasındaki otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarda sosyal beceri ve dil gelişimi açısından değişimler araştırılacaktır. Araştırmanın örneklemi, İstanbul ilinde bulunan Ataşehir ilçesinde bulunan 116 çocuktan oluşan özel bir gelişim mer-kezidir. Araştırmada bu merkezi temsil eden 35 otizm spektrum bozukluğu olan 2-6 yaş arasındaki çocuklar seçilmiştir. Bunlardan 20 çocuk sadece oyun seansı alan grup olmakla birlikte, 15 çocuk oyun seansı almayıp, kurum içerisinde duyu bütünleme terapisi almaktadır. Araştırma da oyun seansı alan 20 çocuk haftada 2 gün 1 saat gel-mekte olup, bu araştırma süresi 6 aydır. Oyun seansında bu çocuklar hafta da 1 saat terapist eşliğinde bireysel seansa girmekte olup, haftada 1 saat her çocuğun başında bir terapist olmak üzere 2 şerli grup eşliğinde beraber alınmaktadır. Oyun seansına haftada 1 saat terapist eşliğinde bireysel alındığında sembolik oyunlara yer verilmek-tedir. Bunlar; Oyun esnasın da hayvanları, araba, uçak, otobüs, tren gibi nesneleri amacına uygun kullanarak ses taklitlerinin çalışılması, oyunda bebeğe banyo yaptır-mak, yemek yedirmek, giydirmek gibi gündelik hayatımız olan aktiviteleri taklit et-mek, hamur ve resim aktiviteleriyle hayalindekini yansıtma ve yaratıcılığını açığa çıka-ran oyunlar kullanılmıştır. Oyun seansı haftada 1 saat her çocuğun başında bir terapist olmak üzere 2 şerli grup eşliğinde, beraber alındığında akran iletişimini destekleme, sıra takibi, oyun içerisinde sınırlı şekilde kurallı oyunlar da oynanmaktadır. Bunlar; şekil zemin ilişkisini destekleyici oyunlar oynarken sırayı bekleme, takip ederek kural-lara uygun davranma, nesnelerle oynarken birbirlerine bakarak nesneyi birbirinden alıp hedefe takma gibi akran iletişimini destekleyen aktiviteler uygulanır. Araştırma da, ilk olarak 35 otizm spektrum bozukluğu olan 2-6 yaş arasındaki çocuklara, 1990 yılında Işık Savaşır, Neşe Erol ve Nilhan Sezgin'in geliştirdiği ilk olarak AGTE ile sosyal beceri ve dil gelişimleri ölçülmüştür. Bu bağlamda yine 35 otizm spektrum bozukluğu olan 2-6 yaş aralığındaki çocukların annelerine AGTE testinde bulunan sosyo-demografik bilgileri, araştırmayı yapan kişi tarafından alınmıştır. İkinci olarak AGTE 6 ayın sonunda 20 otizm spektrum bozukluğu olan 2-6 yaş arasındaki oyun seansı almış çocuklara ve 15 otizm spektrum bozukluğu olan 2-6 yaş arasındaki oyun seansı almamış çocuklara uygulanmıştır. Araştırma sonucunda, oyunun 2- 6 yaş arasındaki otistik spektrum bozukluğu olan çocukların dil gelişimi ve sosyal beceri düzeyi ve alt ölçeklerinden biri ile anlamlı ilişkiler bulunmakla birlikte, alt ölçeklerden diğeri ile anlamlı ilişki bulunamamıştır. Yapılan istatistiksel analizlerle, 2-6 yaş arasındaki otistik spektrum bozukluğu olan çocuklar oyun seansı aldıkça dil gelişimi ve sosyal beceri düzeylerinde artış ol-duğu soncuna varılmıştır. Araştırmanın sonucunda bulunan bulgular literatürle tutarlılı gösterdiği ve sonuçlar üzerinde etkili olabilecek diğer değişkenler tartışılmış ve çeşitli öneriler sunulmuştur.