20. yüzyıl başlarından 1980'lere kadar uzanan süreçte modern mimarlıkta doğal ışık kullanımının irdelenmesi

Işık, yüzyıllar boyunca mimarlığın ana elemanlarından biri olmuştur. Mimari mekânın karakteri, ışığın iç mekâna alınmasının yapının formu ve yapı kabuğundaki boşlukların konumu, büyüklüğü ve yönlenmesi aracılığıyla kontrol edilmesi ile zenginleşmiştir. Işığın mimari ifadesinin çok çeşitliliği, Gotik katedralin heyecan verici aydınlatması ve Barok kiliselerinin dramatik ışığından, bir konut iç mekânının yalın sakinliğine kadar uzanır. Mekânda yaratılan aydınlık etki ve ışık gölge oyunları, birleşik bir tasarım yaklaşımından türeyen işlevsel ve anlamsal gereksinimlerin karşılığıdır.20. yüzyılda ortaya çıkan ve genel mimarlık pratiklerine damgasını vuran mimari yönelim, anlayış ve akımlar, doğal olarak, ışığın değişik biçimlerde kullanılmasını da beraberinde getirmiştir. 20. yüzyıl bağlamında söz konusu dönüşümlere doğal ışık ekseninden bir kez daha bakmanın ve doğal ışık kullanımının kazandığı boyutları yeniden değerlendirmenin yararlı olacağı düşünülmektedir. Yapılan çalışmalarda konunun kısmen ihmal edildiği ya da genel bir değerlendirmeden çok belli mimarlar üzerinden incelendiği görülmektedir. Öte yandan, ?ışığın işlevsel ve anlamsal kullanımı? biçiminde yapılacak bir sınıflandırmayla farklı bir boyut kazanacağı düşünülen dönemsel ve tarihsel değerlendirmenin konuya detaylı ve görece özgün bir çerçeve sunacağı umulmaktadır.Çalışmanın amacı doğal ışığın mimari mekânda işlevsel ve anlamsal kullanım biçimlerini örnekler üzerinden incelemek ve dönemsel olarak doğal ışık kullanımına yönelik genel bir çerçeve sunmaktır. Çalışmanın giriş bölümünde, yapılan araştırmanın problemine, varsayımına, amaç ve kapsamı ile yöntemine değinilmektedir. İkinci bölümde, ilk çağlardan sanayi devrimine kadar doğal ışığın mekânda çeşitli amaçlarla kullanılması ve gelişen teknoloji ve yeni malzemeler ile mekânda doğal ışık etkisinin farklılaşması tarihsel süreç içerisinde anlatılmaktadır. Çalışmanın üçüncü bölümünde, 20. yüzyıl başlarından 1980'lere kadar modern mimarlıkta doğal ışığın işlevsel ve anlamsal kullanımı öne çıkan mimari yapılar üzerinden dönemlere ayrılarak çözümlenmeye çalışılmıştır. Sonuç kısmında ise bulgulara dayanarak dönemsel olarak doğal ışık kullanımında yaşanan dönüşümler konusunda tartışmalar yapılmış ve bir takım genellemelere ulaşılmaya çalışılmıştır.