20. yüzyılda İngiltere'nin Ortadoğu'daki ekonomi politikası: Irak örneği

İngiltere'nin Ortadoğu coğrafyasındaki politikalarını anlamak için, öncelikle Osmanlı Devleti ile ilişkilerine bakmak önemlidir. Bu dönemde bu coğrafya Osmanlı Devleti'ne aitti. İki devlet arasındaki resmi ilişkiler, 16. yüzyılda ilk İngiliz elçisinin İstanbul'a gelmesiyle başladı. Başlangıçta Osmanlı-İngiliz ilişkileri, İngiltere'nin imtiyazlar elde etmesiyle dostluk ilişkileri şeklinde devam etti. Ancak zamanla değişen görüşler nedeniyle iki devlet arasındaki dostluk sona erdi ve 1875'ten itibaren çatışmaya dönüştü. Bu süreçte etkili olan birçok faktör vardı, ancak güç dengelerindeki değişiklikler ve çıkar ilişkileri en önemlileriydi. İngiltere, Sanayi Devrimi ile büyük güç haline gelerek dünya siyasetinde söz sahibi oldu ve Ortadoğu'ya girmeye başladı. Günümüzde hala önemini koruyan Ortadoğu bölgesi, tarihi kimliği, dini önemi, coğrafi konumu, siyasi ve ekonomik açıdan önemli bir yapıya sahiptir. Dolayısıyla bölgeye sahip olmak isteyen birçok unsur ve politika, geçmişten günümüze devam etti. İngiltere bu coğrafyada kendi çıkarları için birçok bölgede faaliyetlerini sürdürdü. Başlangıçta sömürgelerini korumak amacıyla politikalar yürütülürken, zamanla coğrafyanın sunduğu zenginlikler ve petrolün varlığı, bölgeyi daha da cazip hale getirdi. Özellikle Irak'ta birçok idari ve ekonomik politika uygulandı. Irak'ın ekonomik, politik, stratejik ve siyasi önemi bu noktada öne çıktı. Çalışmanın ilk bölümünde Osmanlı-İngiliz ilişkileri ve bu süreçteki olaylar anlatıldı. İkinci bölümünde Ortadoğu coğrafyasına ve İngiltere'nin Ortadoğu'daki tarihsel sürecine değinildi. Üçüncü bölümde ise konu Irak özelinde ele alınarak Irak bölgesi ve İngiltere'nin bölgedeki idari ve ekonomik politikalarına yer verildi. Anahtar Kelimeler: Osmanlı Devleti, İngiltere, Ekonomi, Ticaret, Ortadoğu, Irak, Petrol, İngiliz politikaları