20. yüzyılın ilk çeyreğinde İstanbul'da aydınlatma aracı olarak elektrik

Bu çalışmada, Tanzimat döneminde başlayan büyük dönüşümlerle geleneksel kentlikten modern kente dönüşen İstanbul'un, dünyaya hızla yayılan kapitalizmin ürettiği yeni şehirlerden biri haline geliş sürecinde aydınlatmanın ve özelde elektrikle aydınlatmanın rolü değerlendirilmektedir. Çalışmada, Osmanlıların elektrikten nasıl haberdar oldukları, elektriği nasıl karşıladıkları, Osmanlı yönetiminin ve özelde dünyada elektrik kullanımının kendi devrine tesadüf ettiği 2. Abdülhamit'in elektriği nasıl karşıladığı ve elektrikle aydınlatmanın serüveni anlatılmaktadır. Sanayi İnkılabı'nın ardından yeni kurulan ve yeniden kurulan modern kentlerin oluşumu sürecinde büyük bir rol oynayan elektriğin ve aydınlatmanın, modern bir başkente dönüştürülmeye çalışılan Osmanlı İstanbul'unda ne kadar etkili olduğu, sosyal hayatı ne denli değiştirdiği/dönüştürdüğü de bu kapsamda ele alınmıştır. Çalışmada, Başbakanlık Osmanlı Arşivleri'ndeki elektrikle aydınlatmaya dair belgeler, dönemin gazeteleri, mecmuaları ve bu dönüşümün en renkli ve canlı tasvirlerinin bulunabileceği hatıratlarla seyahatnameler ve bu hususta daha evvel yapılmış çalışmalar da taranarak aydınlatma ve elektriğin Osmanlı modern kenti üzerindeki etkileri incelenmeye çalışılmıştır. Anahtar Sözcükler 1. Elektrik 2. Aydınlatma 3. Batılılaşma 4. Teknoloji 5. Modern Kent