2001 ekonomik krizi sonrasında Türk dış ticaretinin incelenmesi

ÖZET2001 Ekonomik Krizi Sonrasında Türk Dış Ticaretinin İncelenmesiGökhan KURT16 yy'dan itibaren başlayan iktisat bilimi sonraki yüzyıllarda birçok alt bölüme bölünmüştür. 18 yy'dan itibaren ise ülkeler arası entegrasyonlar ve ilişkiler artmaya başlayınca dış ticaretle ilgili teoriler ortaya çıkmıştır. Smith ve Ricardo ile başlayan Uluslararası ticaret teorileri, Mill, Stolper-Samuelson, Heckscher-Ohlin, Leontief gibi iktisadi düşünürler tarafından geliştirilerek 1965 yılına kadar klasik dış ticaret teorileri varlığını devam ettirmiştir. 1965 yılından itibaren Yeni Dış Ticaret Teorilerine ihtiyaç duyulmuş ve günümüze kadar, ne kadar Uluslararası ticaretin temellerini oluşturan klasik dış ticaret teorileri varlığını sürdürmekte ise de, Yeni Dış Ticaret Teorilerinin uygulama sahası daha da genişlemiştir.Dış Ticarette kurallar koyan ve dış ticaretin sınırlarını artırmaya çalışan Uluslararası ve ulusal kurumlar bulunmaktadır. Uluslararası kurumlar olarak GATT ve DTÖ gibi kurumlar sınırlamalar ve kotalar, tarifeler gibi konularda Uluslararası kurallar koymaktadır. Ulusal kurumlarımız ise Dışişleri Bakanlığımız, Dış Ticaret Müsteşarlığı, İGEME vb. kurumlarımız ve özel sektör kuruluşlarımızdan oluşmaktadır.Türk dış ticareti 1980'lı yılların ikinci yarısında başlayan bir atılım sürecine girmiş ve 2000 yılı kasım ayı Likidite krizi ve 2001 Şubat krizinden sonra büyük bir atılım gerçekleştirmiştir. 2001 yılına kadar Türk dış ticaretini dış dinamiklerden daha çok iç dinamikler etkilemiştir. Siyasi istikrarsızlık, politik krizler ve tabi ki tabiat olayları (deprem vb.) gibi olaylar daha çok etkilemekte ve dış ticaretimizde uzun vadeli politikalar ve atılımlar gerçekleşmesine engel olmakta idi. 2001 yılından sonra daha geniş bir atılım sürecine girilmiş ve 2009 yılına kadar bu ivme yukarı doğru devam etmiştir. 2008 küresel mali krizin etkisiyle 2009 yılı dış ticareti, tüm dünyada olduğu gibi daralmıştır. 2010 yılının ilk çeyreğinden itibaren bu daralma atlatılarak tekrardan toparlanma sürecine girilmiş olup uzun vadeli dış ticaret politikalarını gerçekleştirmek için gerekli adımlar atılmaya başlanmıştır.Anahtar Sözcükler: Dış Ticaret, Teoriler, Türkiye'nin Dış Ticaret Yapısı, Mevzuat, Kurumlar.