2002-2018 yılları arasında Türkiye'de seçili illerin dış ticaret analizi

Bu çalışmada 2002:Q1-2018:Q4 yıllarında Türkiye'nin; İstanbul, Kocaeli, Ankara, Bursa, İzmir, Gaziantep, Sakarya, Hatay, Denizli ve Manisa illerinin gerçekleştirmiş olduğu ihracatın ve ithalatın değişkenlerinin birbirlerine bağımlı olup olmadıkları araştırılmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde; dış ticaret ve dış ticaretin önemi ile ilgili genel bilgilerden söz edilmiştir, daha sonra uluslararası dış ticaret teorileri hakkında bilgi verilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde; Türkiye'nin seçili on ilinin 2002-2018 yılları arasındaki ihracatı ve ithalatı incelenmiş ve illerin 2002-2018 yıllarında karşılaştırmalı olarak ihraç ve ithal ettiği fasıl ürünleri hakkında bilgi verilmiştir. Çalışmanın son bölümünde; Türkiye'nin seçili on ilinin ihracat ve ithalat değerlerinin birbirine bağımlılıkları araştırılmıştır. İlk olarak ihracat ve ithalat değişkenleri mevsimsellikten arındırılmış ve daha sonra bu değişkenlerin logaritması alınmıştır. İhracat ve ithalat değişkenlerinin birim kök içerdiği tespit edilmiştir. Bu serilerin birinci farkları alınarak durağan hale getirilmiştir. Ayrıca ihracat ve ithalat değişkenleri arasındaki nedensellik ilişkisini ortaya koymak için Granger Nedensellik Testi uygulanmıştır. Bu test sonucunda ihracat ve ithalat değişkenleri arasında farklı nedensellik yönleri ortaya çıkmıştır. İhracat ve ithalat değişkenlerinin birbirlerine olan ilişkilerin anlamlı olup olmadığını test etmek için en küçük kareler (EKK) yöntemi uygulanmıştır. Bu analiz sonucunda on ilin ihracat ve ithalat değişkenlerinin anlamlı olduğu sonucuna varılmıştır.