2008 ve 2018 ortaöğretim kimya dersi öğretim programlarına göre yazılmış kimya ders kitaplarındaki analojilerin karşılaştırılması

Bu çalışmada, 2008 ve 2018 yıllarına ait iki ortaöğretim kimya dersi öğretim programlarına göre yazılmış kimya ders kitaplarındaki analojiler karşılaştırılmıştır. Çalışma, nicel araştırma desenlerinden olan tarama araştırmasıdır. Öncelikle 2018 yılı programına göre yazılmış 2020-2021 eğitim-öğretim yılında okutulan MEB onaylı 9, 10, 11 ve 12. sınıf kimya ders kitaplarındaki analojiler içerik analizi yaklaşımı kullanılarak belirlenmiş ve sınıflandırılmıştır. Belirlenen analojiler paylaşılan özellik, sunum şekli, soyutlama düzeyi, zenginlik durumu, yapaylık düzeyi, analoji teriminin kullanımı, sistematiklik, sınırlılıkların tanımlanması, öğrenci katılımı, alandaki yeri gibi kategorilere göre sınıflandırılmıştır. Daha sonra, 2008 yılı programına göre yazılmış 2011-2012 eğitim-öğretim yılında okutulan kimya ders kitaplarıyla yapılmış olan benzer bir çalışmanın sonuçları ile karşılaştırmaya gidilmiştir. 2018 yılı programına göre yazılmış 2020-2021 eğitim-öğretim yılında okutulan ortaöğretim kimya ders kitaplarında toplamda 26 adet analoji tespit edilmiştir. Sınıf düzeyleri bazında incelendiğinde 9. sınıf kitabında toplam 11 adet analoji, 10. sınıf kitabında ise 1 analoji kullanıldığı belirlenmıştır. 11.sınıf kitabında toplam 12 analoji, 12. sınıf kitabında ise 2 analoji tespit edilmiştir. 2008 yılı öğretim programına göre yazılmış kimya ders kitaplarında ise toplamda 39 adet analoji tespit edilmiştir. Sınıf düzeylerine göre analojilerin dağılımları ise 9. sınıf kitabında 11 adet, 10.sınıf kitabında 17 adet, 11. sınıf kitabında 6 adet ve 12. sınıf kitabında 5 adet şeklindedir. Süreç içerisinde bu analoji miktarındaki azalmanın sebepleri tartışılmış ve kitap yazarları ve eğitmenlere tavsiyelerde bulunulmuştur.