2013 ve 2018 fen bilimleri öğretim programları ölçme ve değerlendirme anlayışlarının 6-8. sınıf ders kitaplarına yansımaları

Bu araştırmanın amacı; 2013 ve 2018 Fen Bilimleri Öğretim Programı ışığında hazırlanan 6, 7 ve 8. Sınıf ders kitaplarına yansıyan ölçme ve değerlendirme anlayışlarını incelemektir. Bu doğrultuda her iki programdaki ölçme-değerlendirme tekniklerinin ders kitaplarında ki kullanım sıklıklarının ayrı ayrı belirlenmesi, 2013 ve 2018 fen bilimleri öğretim programlarındaki anlayışların ders kitaplarına yansımalarının karşılaştırılması amaçlanmıştır. Bu çalışmada 2013 ve 2018 yılı fen bilimleri öğretim programlarına uygun olarak 2017-2018 ve 2018-2019 eğitim öğretim yılında okutulan, Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığınca belirlenen bir komisyon tarafından yazılan kitaplar incelenmiştir. Çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılmış ve nitel veri toplama yöntemlerinden biri olan doküman incelemesine başvurulmuştur. Hazırlanan ders kitaplarındaki üniteler ayrıntılı olarak incelenerek, bu tekniklerin kullanım sıklığı Nartgün (2009) tarafından geliştirilerek tablolaştırılan kategoriler dikkate alınarak sınıflandırılmıştır. Araştırma sonuçları her iki program bağlamında da ders kitaplarında i) gösteri, Portfolyo, v-diyagramı, öz ve akran değerlendirme tekniklerine hiç yer verilmediği, ii) performans ödevi, Venn şeması, yapılandırılmış grid (YG), kelime ilişkilendirme testi (KİT), tanılayıcı dallanmış ağaç (TDA), kavram haritaları (KH), balık kılçığı, problem çözme gibi tekniklere çok az yer verildiğini, iii) geleneksel ölçme ve değerlendirme tekniklerinin daha fazla kullanıldığını göstermiştir. 2013 ve 2018 Fen Bilimleri Öğretim Programlarında yer alan ölçme ve değerlendirme anlayışlarının ders kitaplarına büyük ölçüde yansımadığı, 2018 yılı Fen Bilimleri Öğretim Programındaki anlayışın 2013 Fen Bilimleri Öğretim Programındaki anlayışa göre ders kitaplarına kısmen daha çok yansıtıldığı gözlenmiştir. Elde edilen bu sonuçlar ile ilgili ders kitaplarında hiç yer almayan ve az yer verilmiş tekniklerin öğretim programlarında yer alan ölçme-değerlendirme anlayışlarının yansıtılmasına uygun olarak ders kitaplarında yer alması önerilmektedir.