2014-2019 yıllarında Türkiye'de yayınlanmış İlyada ve Odysseia kitap kapak tasarımlarının Göstergebilimsel analizi

Süresiz yayın ürünlerinden kitap, yazının icadından, kâğıdın gelişim dönemlerine, matbaanın icadı ile geçmişten günümüze teknolojinin gelişmesiyle birlikte şu anki şeklini almıştır. Bu alandaki çalışmalar kitap üretimini artırarak geliştirmektedir. Kitap kapakları, okurlarıyla iletişim kuran pencerelerdir ve kitabın içeriği hakkında ilk bilgiyi vermektedir. Bu bağlamda önem arz eden kitap kapak tasarımları, sanatçılar tarafından grafik ilke ve elamanlarına bağlı kalınarak yapılmaktadır. İnsanlar çevre ile iletişim kurmuş, gördüklerini kayıt altına alarak kendinden sonra gelenlere bilgi aktarmak amacıyla Neandertaller döneminde başlamıştır. İletişim kurmak amacıyla simgeler icat edilmiştir. Üretilen bu simgeler görme duyusu ile algılanmakta ve yorumlanmaktadır. Yorumlanan bu simgeler bir bilgi haline dönüşmektedir. Tarih boyunca bilgiyi saklama ve aktarma ihtiyacı duyan insanlar, yazıyı icat etmiş ve bu yazıları önce kil tabletlere daha sonra papirüs ve parşömenlere aktarılmıştır. Daha sonra selüloz bazlı kâğıdın icadıyla bilgi aktarımı kolay taşınabilir hale getirilmiştir. Bilgi içeren bu kâğıtların uzun süre dayanması ve korunması için kodeks adı verilen ciltler icat edilmiştir. Yıllar içinde cilt çeşitlerinin ve baskı makinelerinin gelişmesiyle birlikte kitap kapaklarına yazı ve görseller eklenmesi kolay hale gelmiştir. Kitap kapağı, üzerinde tasarım yapılan alanlara dönüşmüştür. Kitap kapak tasarımının temel amacı; okurun, kitap kapağı ile doğrudan ilişki kurması ve kitabın içeriği hakkında ilk bağı kurmasını sağlamaktır. Araştırmanın temel amacı doğrultusunda 2014-2019 yıllarında Türkiye'de yayınlanmış olan İlyada ve Odysseia kitap kapaklarında kullanılan tipografi, görsel öğelerin (fotoğraf, illüstrasyon, çizim), tasarımları göstergebilimsel analiz yöntemiyle incelenmiştir. Bu inceleme Ferdinand de Saussure'nin gösterge-gösteren-gösterilenşemaları kullanılarak çözümlenmiştir. Bu araştırmada göstergebilimsel çözümleme ile incelenen kitap kapak tasarımları konu kapsamında yer alan araştırmalara örnek olması ve bu alana katkı sağlaması açısından önem taşıdığı öngörülmektedir. Anahtar Kelimeler: Kitap Kapak Tasarımı, Grafik Tasarım, Göstergebilimsel Analiz, İlyada, Odysseia.