2018 fen bilimleri öğretim programı ışığında ölçme ve değerlendirme anlayışlarının 3-5. sınıf ders kitaplarına yansımaları

Bu çalışmada, 2018 Fen Bilimleri Öğretim Programına göre hazırlanan 3, 4. ve 5. Sınıf Fen Bilimleri ders kitaplarına yansıyan ölçme ve değerlendirme anlayışlarının incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada, Nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır ve veri toplama araçlarından biri olan doküman incelemesine başvurulmuştur. Bu kapsamda, 2018 yılı fen bilimleri dersi öğretim programı esas alınarak 2018-2019 ve 2019-2020 eğitim öğretim yılında okutulan, Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığınca belirlenen bir komisyon tarafından yazılan kitaplar içerik analizi ile incelenmiştir. Hazırlanan ders kitaplarında üniteler ayrıntılı olarak ele alınmış, bu tekniklerin kullanım sıklığı Nartgün (2009) tarafından geliştirilmiş olan ölçme-değerlendirme tablosu dikkate alınarak sınıflandırılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler doğrultusunda şu sonuçlara ulaşılmıştır: İncelenen 3-5. Sınıflar Fen Bilimleri Ders Kitaplarında i)Gösteri (Gst.), Kelime İlişkilendirme Testi (KelİT), Portfolyo (Prtfly) ve V-diyagramına (V-diy.) hiç yer verilmemiştir, ii) performans ödevi, Venn şeması, yapılandırılmış grid (Y.Grid), tanılayıcı dallanmış ağaç (TaDA), akran değerlendirme, görüşme (GR.), kavram haritaları (K.Hrt.), balık kılçığı (BKT.), problem çözme (P.Ç) gibi tekniklere çok az yer verilmiştir, iii) alternatif (veya tamamlayıcı) ölçme ve değerlendirme tekniklerine oranla geleneksel ölçme ve değerlendirme tekniklerine daha fazla yer verildiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak 2018 Fen Bilimleri Öğretim Programında yer alan ölçme ve değerlendirme anlayışlarının incelenen 3-5. Sınıf fen bilimleri ders kitaplarına büyük oranda yansımadığı gözlenmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, ölçme ve değerlendirme bağlamında ders kitabı yazarlarına, ders kitaplarının öğretim programlarına uygunluğunu onaylayan ilgili kurullara fen bilimleri öğretim programı hazırlayıcılarına, öğretmenlere yönelik hizmet içi eğitimlere ve alternatif (veya tamamlayıcı) ölçme-değerlendirme kapsamında yapılan çalışmaların denetimine ilişkin önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: 2018 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı, 3-5 Sınıflar Fen Bilimleri Ders Kitapları, Doküman İncelemesi, Ölçme ve Değerlendirme, Alternatif Teknikle