2023 Kahramanmaraş depremi sonrasında hemşirelerin psikolojik dayanıklılık ve ikincil travmatik stres düzeylerinin incelenmesi

Bu araştırma, 2023 Kahramanmaraş merkezli deprem sonrası hemşirelerin psikolojik dayanıklılık ve ikincil travmatik stres düzeylerini belirlemek; bu değişkenler arasındaki ilişkiyi, sosyodemografik ve mesleki faktörlere göre farklılıkları incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, bu değişkenlerin bireylerin yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim düzeyi ve çocuk sahibi olma gibi kişisel özellikleri ile görev yapılan klinik birimi, afet eğitimi almış olma durumu, mesleki kıdem süresi ve afet deneyimi gibi mesleki faktörler açısından anlamlı bir farklılık gösterip göstermediği analiz edilmiştir. Psikolojik dayanıklılık, bireyin stresli ve travmatik durumlarla başa çıkabilme kapasitesi; ikincil travmatik stres ise başkalarının travmalarına dolaylı maruz kalma sonucu ortaya çıkan belirtiler bütünü olarak ele alınmıştır. Araştırma, Kahramanmaraş Necip Fazıl Şehir Hastanesi'nde görev yapan hemşirelerle yüz yüze anket yöntemi kullanılarak yürütülmüş, veri toplamada Anket Formu, Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği ve İkincil Travmatik Stres Ölçeği kullanılmıştır. Bulgular, psikolojik dayanıklılığın genel stres düzeyini negatif yönde yordadığını, ancak "ihlal" alt boyutu ile dayanıklılık alt boyutları arasında pozitif ilişkiler olduğunu ortaya koymuştur. Yaş, eğitim, medeni durum gibi sosyodemografik değişkenler psikolojik dayanıklılığı; çalışılan klinik ve afet yaşantısı gibi mesleki değişkenler ise ikincil travmatik stresi anlamlı biçimde etkilemiştir. Sonuç olarak, psikolojik dayanıklılık genel stresle baş etmede koruyucu olsa da, yüksek özveri bazı travmatik belirtileri artırabilmektedir. Bu bağlamda, hemşirelere yönelik empati yönetimi, afet hazırlığı ve örgütsel destek içeren çok boyutlu müdahale programları önerilmektedir.