2061 numaralı Akdağ Nüfus Defteri'ne göre Akdağ kazasının sosyal yapısı

Osmanlı Devleti'nin tahrir ve avarız defterlerini saymazsak modern manadaki ilk nüfus sayımı 1830-1831 tarihlidir. Sayım sonucunda nüfusun kaydedildiği defterler ortaya çıkmıştır. Bu defterler tarihçiler için son derece elverişli defterler olup en azından ilgili bölgeye dair pek çok bilgi elde edilmektedir. Bunlarda nüfus bilgileri dışında bölgelerin yönetim yapısı yanında sosyal ve ekonomik hayata dair de bazı bilgiler yer almaktadır. Yer isimleri, şahıs isimleri, bu kişilerin eşkâlleri, yaşları, lakapları da defterlerde yer alan bilgiler arasındadır. Bu tür bilgileri ihtiva eden tezimizin ana kaynağı konumundaki olan 2061 numaralı Akdağ kazası nüfus defteri 1845 tarihinde hazırlanmıştır. Defterin başında Bozok Sancağı'nın Akdağ Kazası'nda Mutavattın Ahali-i İslam'ın Defter-i Nüfusu başlığı yer alır. Bahsi geçen defterde yer alan bilgiler yeniyazıya aktarılarak değerlendirilmiş, böylece Akdağ kazasının 1845 tarihindeki sosyal yapısına ışık tutulmuştur.