A descriptive study of Turkish-english bilingual development of a 4-year-old child

Birçok erken yaşta iki dillilik vakasında, ebeveynlerden (ya da diğer bakım verenlerden) biri çocukla hedef dilde konuşur ve bu dil diğer ebeveyninkinden farklı bir dildir. Bu hedef dil, genelde o ebeveynin ana dilidir. Bir diğer durum ise, çocuk hedef dile toplum dili olarak maruz kalır ve toplum dili evde konuşulan dilden farklı bir dildir. Ancak; yeni bir vaka olarak Türkiye'de birçok anne – baba kendi çocuklarını Türkçe – İngilizce iki dilli yetiştiriyor. İngilizce, çoğunluğu İngilizce öğretmeni olan bu ebeveynlerin ana dili değil. Bir kısmı tek ebeveyn- tek dil yöntemini benimsiyor. Ebeveynlerden birinin çocukla daima belli dilde konuşurken, diğerinin de her zaman diğer dili kullandığı aile ortamında iki dilli çocuk yetiştirme anlamına gelen bu yöntem alanyazında ilk kez Ronjat (1913; Döpke'den alıntılandı, 1998) tarafından kullanıldı. Diğer taraftan çok sayıda ebeveyn/bakıcı ise çocuğa hitap etmek için İngilizce ve Türkçe'yi dönüşümlü olarak kullanıyor. Araştırmacı da bu ebeveynlerden biri. Bu uzun soluklu araştırma kapsamında kendi kızı, İpek vakasını sunmayı amaçlıyor. İpek, Türk ebeveynleriyle birlikte Türkiye'de yaşayan bir çocuk. Anne/Araştırmacı aynı zamanda bir İngilizce öğretmenidir ve İpek ile doğumundan itibaren hem İngilizce, hem Türkçe konuşmaktadır. Kızına İngilizce'yi öğretmek için özel etkinlikler tasarlamak yerine, hali hazırda gerçekleşmekte olan günlük ev işleri sırasında İpek'in her gün birkaç saat boyunca dile maruz kalmasını sağlayarak plansız öğrenmeye öncelik vermektedir. Bu çalışmanın amacı, İpek'in içinde büyüdüğü Türkçe - İngilizce bağlamın ve hayatının ilk dört yılındaki dil gelişiminin ayrıntılı bir tasvirini sunmaktır. Bu uzun soluklu araştırma kapsamında, İpek'in İngilizce dil gelişimini tasvir etmek için video ve ses kayıtlarının yanı sıra alan notları ve mülakatlara da yer verilmiştir. Veri dijital ortamda yazıya dökülmüş ve sonrasında güvenilirliği artırma amacıyla hem araştırmacı hem de dil edinimi konusunda uzman olan bir kodlayıcı tarafından analiz edilmiştir. Verilerden İpek'in İngilizce'yi anlaması ve üretmesi gibi kategorilerin yanı sıra bazı alt kategoriler de ortaya çıkmıştır. Örneğin, İpek'in sohbeti başlatması ya da cevap vermesi; İpek'in ezberlenmiş ya da kendi üretimi olan söz öbekleri kullanımı; diller arası geçişleri kullandığı iletişim stratejileri; dil oyunları; ve dil ötesi farkındalık örnekleri. Sonuç olarak, İpek hem İngilizce'yi hem de Türkçe'yi günlük hayatında etkin bir şekilde kullanmaktadır. Türkçe her zaman İpek'in baskın dili olmasına rağmen İngilizce bir diyalogu yürütebiliyor ve kendisini rahatlıkla İngilizce olarak ifade edebiliyor. Araştırmanın bulguları gösteriyor ki; İpek, ebeveynleri tarafından kendisine sunulan dil ortamı sayesinde Türkçe – İngilizce iki dilli bir çocuk olmuştur.