50 yaş üzeri idrar yolu infeksiyonu olan hastaların idrarlarında substans P, vasoaktif intestinal peptid ve kalsitonin-gen ilişkili peptid düzeylerinin tesbiti

Toplumda idrar yolu infeksiyonu çok sık görülen özelliklede yaşlı populasyonda ciddi mortalite ve morbidite ile sonuçlanan, tanınması ve tedavisi çok önemli olan bir hastalıktır. Duysal sinirlerden salınan VIP, CGRP ve SP'nin inflamatuar ve infeksiyöz hastalıklarda arttığı birçok çalışmada gösterilmiştir. Bu peptidlerin artışı inflamasyonu tetiklediği gibi organizmayı patojenlere karşı koruyabilmektedir. Çeşitli çalışmalarda bu nöropeptidlerin duyusal sinirlerde yaş başta olmak üzere çeşitli faktörlerle (örn: DM) azaldığı saptanmıştır. Bu çalışmada amacımız 50 yaş üstü idrar yolu infeksiyonu saptanmış hastaların idrarlarında bu peptidlerin düzeylerinin nasıl değiştiğini saptamaktır. Çalışmamıza Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Polikliniklerine başvuran veya klinikte yatmakta olan idrar yolu infeksiyonu saptanmış 50-90 yaş arası olan 67 hasta alındı. Kontrol grubu olarakta yine 50 yaş üstü, ek hastalığı olmayan aktif yakınması ve herhangi bir idrar yolu infeksiyon semptomu olmayan 37 sağlıklı gönüllü birey alındı. Tüm hastalar, cinsiyetlerine, semptomların olup olmamasına, yaş aralıklarına göre (50-60 yaş ve 61-90 yaş olarak) sınıflandırıldı. İyileşme gösteren hastaların 15 tanesinde, tedavi sonrası idrar örneğini alınarak, nöropeptit düzeyleri belirlendi ve ilk sonuçlarla karşılaştırıldı. Hasta grubunda CGRP düzeyinde kontrol grubuna göre anlamlı artış bulundu( P=0,0069). Benzer bulgular literatürde ciddi sistemik infeksiyonu olan hastalarda bildirilmiştir. Diğer peptidlerde anlamlı azalma ve artma saptanmadı. Ayrıca steril piyüri olarak sınıflandırdığımız grupta da CGRP düzeyi benzer şekilde yüksek bulundu ( P=0,00318). Bu hastaların 15'i kültürde üreyen etken mikroorganizmaya duyarlı antibiyotik ile tedavi edildikten sonra yeniden idrar örnekleri incelendi. Seftriakson ile tedavi edilen grupta tedavi sonrası SP düzeyleri anlamlı olarak düşüş gösterdi ( P=0,0125). Bu durum, literatürdeki bilgilerde göz önüne alındığında Seftriaksonun duyusal sinirleri aktive ederek SP'nin salınımını ve atılımını arttırmasına bağlı olabilir. Ayrıca hastaları cinsiyetlerine göre sınıflandırdığımızda kadınlarda bu 3 peptid daha fazla bulundu. Hastaları idrar yolu infeksiyonları semptomu olanlar ve olmayanlar olarak sınıflandırdığımızda semptomu olan tüm hastaların olmayanlara göre daha yüksek SP, CGRP ve VIP düzeyleri saptandı. ( P=0,0069). Sonuç olarak literatür incelendiğinde bu çalışma idrar yolu infeksiyonu saptanmış hastaların idrar örneklerinde nöropeptid düzeyini çalışan ilk çalışmadır. Bulgularımız infeksiyonla ve inflamasyonla CGRP'nin arttığı yönünde olduğu için bu peptidin patogenezde rol alabileceğini ve semptomatik hastalarda artmış olan bu nöropeptidlerin antagonistlerinin semptomatik tedavide kullanılabileceği gündeme gelmiştir. Sefalosporin grubu antibiyotiklerin anti-bakteriyel özelliklerine ek olarak duyusal sinirlerin aktivasyonuna neden olabileceğine ilişkin kanıtlar bulunması ilginç bir bulgu olarak değerlendirilmiştir. Anahtar kelimeler: İdrar you infeksiyonları, Substans P, Vasoaktif intestinal peptid, Kalsitonin gen ilişkili peptid.