6-8 yaş üstün/özel yetenekli öğrencilere yönelik tasarlanmış sorgulama temelli bilim eğitimi etkinliklerinin bilimsel süreç ve sorgulama becerilerinin gelişiminde etkililiği

Bu araştırmanın amacı; 6-8 yaş üstün/özel yetenekli öğrenciler için geliştirilmiş sorgulama temelli bilim eğitimi etkinliklerinin, bilimsel süreç ve sorgulama becerilerinin gelişiminde ve bilimsel merakın sürdürülebilirliğinde etkililiğini belirlemektir. Araştırmada nicel ve nitel yöntemlerin bir arada kullanıldığı karma yöntem desenlerinden yakınsak/paralel desen kullanılmıştır. Nitel veriler içerik analizi ile, nicel veriler SPSS 16.0 paket veri programı ile analiz edilmiştir. Araştırmanın örneklemini 2018-2019 öğretim yılında İzmir ilinde bulunan bir Bilim ve Sanat Merkezi'nde genel yetenek alanında eğitim almakta olan, amaçlı örneklem seçimi yöntemiyle belirlenmiş altı-sekiz yaş aralığındaki 10 kişilik grup oluşturmaktadır. Araştırmada, örnekleme dahil edilen üstün/özel yetenekli öğrencilerin bilimsel süreç becerilerini belirlemek amacıyla Koray, vd. (2007) tarafından Türkçe'ye uyarlanan 'Bilimsel Süreç Becerileri Ölçeği' kullanılmıştır. Ölçek 31 sorudan oluşmaktadır. Ölçeğin Kuder-Richardson-21 güvenilirlik katsayısı 0,81 olarak ölçülmüştür. Araştırmada sorgulama temelli yapılandırılmış, üstün/özel yetenekli öğrencilere göre zenginleştirilmiş, işlerliği kanıtlanmış dokuz etkinlik kullanılmıştır. Bu etkinliklerin etkililiğinin derinlemesine bir şekilde incelenmesi için, araştırmanın nitel kısmını oluşturan bilimsel süreç, sorgulama becerileri ve bilimsel merakın sürdürülebilir olup olmadığını belirlemek amacıyla 'Öğrenci Soruları Formu', 'Öğrenci Sorularını Değerlendirme Formu', 'Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu' ve etkinlikler süresince yapılan ses kayıtlarının analizlerinden faydalanılmıştır. Üstün/özel yetenekli öğrencilerin sorgulama temelli bir yapı ile kurgulanmış etkinlikler ile bilimsel süreç becerilerinde ve sorgulama becerilerinde anlamlı düzeyde bir gelişme saptanmıştır. Ayrıca bu etkinliklerin üstün/özel yetenekli öğrencilerin halihazırda var olan meraklarının bilimsel meraka dönüşmesi yönünde tetikleyici olduğu ve meraklarının sürdürülebilirliğini desteklediği kanıtlarla ortaya koyulmuştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulardan yola çıkılarak üstün/özel yetenekli öğrencilerin eğitim programları tasarlanırken sorgulama temelli bir yaklaşımın benimsenmesi ve bu yolla bilimi anlama ve bilim yapma kültürünün geliştirilmesi önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Üstün/Özel yetenek, bilimsel sorgulama, bilimsel süreç becerileri, sorgulama temelli bilim eğitimi, bilimsel merak