6 şubat 2023 Kahramanmaraş depremi sonrası yetişkin acil servise başvuran hastaların analizi

Amaç: Çalışmamızda 6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş'ta meydana gelen deprem sonrasında Balcalı hastanesinde tıbbi bakım alan travma dışı hastaları bir önceki yılın aynı döneminde Acil servise başvuran hastalarla karşılaştırarak, afet durumunda bir üniversite hastanesine bağlı üçüncü basamak Acil serviste, afetzedelerin yanı sıra travma dışı hastaların bakım ve yönetimleri için planlama yapılmasında kullanılabilecek veri sağlamayı hedefledik. Gereç ve yöntem: Retrospektif, kesitsel olarak yürütülen çalışmamız, Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi hastanesi yetişkin Acil servisinde gerçekleştirildi. Aynı 15 günlük zaman periyodunda, 2023 ve 2022 yıllarında Acil servise başvuran travma dışı hastaların demografik ve klinik özellikleri karşılaştırılarak SPSS 27.0 (Released 2020) istatistik paket programı ile analiz edildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen hastaların 2022 yılı yaş ortalaması 47,45±18,87, 2023 yılı 46,81±18,67 iken, 2022 yılında başvuran kadın hasta sayısı 1374 (% 53,6), 2023 yılında ise 1096 (% 51,8)'dir. 2022 yılında en fazla hasta başvurusunun 13. gün (191), 2023 yılında ise8. günde (170) gerçekleştiği, ambulans ile başvuru oranının 2022 yılında % 16,9, 2023 yılında % 22,3 olduğu (p=0,001), solunum sistemi şikayeti ile başvurunun her iki yıl da en sık neden olduğu, hem solunum, hem de gastrointestinal ve kardiyovasküler sistem ile zehirlenme hastalarının 2023'te daha fazla olduğu görüldü (p=0,001). 2022 yılında % 51,6, 2023 yılında %57,6 hasta yeşil alanda takip edilmişti (p=0,001). İlk 6 saat içinde sonlanımlarına bakıldığında, hastaların 2022'de yeşil alanda % 99,4, sarı alanda % 88,05, kırmızı alanda % 63,44 oranında sonlandığı, 2023'te ise yeşil alanda % 99,51, sarı alanda % 90,37, kırmızı alanda % 65,77 oranında sonlandığı görüldü. 2022 yılında göğüs ağrısı şikayeti ile değerlendirilen 30 hastadan 13'üne, 2023'te 53 hastadan 49'una koroner anjiyografi yapılmıştı (p=0,001). Eksitus sayıları 2022'de 9 (% 0,4), 2023'te 21 (% 0,9) idi (p=0,001). Hastalara istenen direk grafi sayısı 2022 yılında 815 (% 31,8) iken, 2023 yılında ise 559 (% 26,4), tomografi istenme sayısı ise 2022 yılında 512 (% 20,0) iken 2023 yılında 294 (% 13,9) olarak belirlendi (her ikisi için p=0,001). Sonuç: Çalışma sonuçlarımıza göre her iki yılda da hastalar benzer olsa da görüntüleme, girişim ve yönetimleri farklı olmuştur. Acil servise başvuruların yüksek olduğu ve sirkülasyonunun hızlı olması gereken afetlerde, rutin sağlık hizmetinin devamı sağlanarak Acil servislerin yeşil alan yükünün azaltılması, travma ve travma dışı acillerin değerlendirilebileceği ayrı birimlerin tanımlanması hem Acil servisin hem de hastanenin yükünü azaltıp hasta bakım kalitesini artıracaktır. Anahtar Kelimeler: Acil Servis, hasta yönetimi, triyaj, afet, deprem, travma dışı hastalar