7.sınıf öğrencilerinin informal istatistiksel çıkarımlarının tinkerplots kullanılarak incelenmesi: Örneklem-popülasyon ilişkisi

Bu araştırmada ilköğretim 7. sınıf öğrencilerinin rastgele seçilen bir örneklemin popülasyonu temsili konusunda yaşadıkları belirsizlik durumuna ait informal istatistiksel çıkarım süreçlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın veri toplama ve analizi için nitel araştırma yöntemlerinden olan durum çalışması deseni benimsenmiştir. Araştırma 2022-2023 eğitim öğretim yılında İstanbul'da bir okulda 7. sınıfta öğrenim gören altı öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Veri toplamak amacıyla öğrencilerin örneklem seçimi ve örneklem temsili düşüncelerini ortaya çıkaran üç etkinlik geliştirilmiş ve uygulanmıştır. Araştırmanın verileri öğrencilerin uyguladıkları etkinlik kağıtlarından, etkinlik esnasında kullandıkları bilgisayar ekran kayıtlarından ve ortam ses kayıtlarından elde edilmiştir. Öğrenciler etkinlikleri TinkerPlots yazılımı kullanarak gerçekleştirmişlerdir. Araştırmada toplanan verilerde öğrencilerin istatistiksel modelleme süreçlerinde entegre model anlayışı ile oluşturdukları informal istatistiksel çıkarımlar incelenmiştir. Bu çıkarımlar fenomenlerin basitleştirilmesi, örneklem temsiliyeti ve artan örneklem boyutunun örneklem temsiliyetine etkisi olmak üzere üç başlık altında toplanmıştır. Araştırmada öğrencilerin örneklem temsiliyeti anlayışının nasıl geliştiğine ve entegre model anlayışı ile olasılıksal bir düşüncenin dahili ile istatistiksel bilgilerin nasıl olgunlaştığına dair bulgular elde edilmiştir. Çalışmada öğrencilerin örneklemin popülasyonu temsiline olan düşüncesinin statik bir yapıdan daha dinamik ve olasılıksal bir altyapıya sahip bir düşünce yapısına evrildiği sonucuna ulaşılmıştır. Ülkemiz müfredatına çıkarımsal istatistik çalışmalarının ön planda olduğu öğrenme kazanımlarının eklenmesi ve öğrencilerin örneklem değişkenliği üzerinde temsil düşüncesini genişletecek öğrenme ortamlarının oluşturulması önerilmektedir.