8. sınıf düzeyinde olasılık konusuna ilişkin bilgiyi oluşturma sürecinin RBC+C modeli bağlamında incelenmesi

Bu araştırmanın amacı farklı başarı düzeylerinden öğrenciler içeren grupların olasılık bilgisini soyutlama sürecine ilişkin aynı etkinliklerde sergiledikleri davranışların RBC+C modeline göre dağılımını belirlemek ve karşılaştırmaktır. Ayrıca farklı başarı düzeyinde yer alan öğrencilerin bu etkinliklerde RBC+C modeline göre hangi basamaklarda zorlandıklarını ve karşılaşılan zorluklarda nasıl ilerleme kaydettiklerini tespit etmek hedeflenmiştir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması yöntemi benimsenmiştir. Çalışma grubu amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Araştırma matematik başarı düzeyi yüksek (2), orta (2), düşük (4) olmak üzere toplam sekiz gönüllü 8. sınıf öğrencisiyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri klinik görüşmeler, gözlemler, ses kayıtları ve öğrenci çözümlerinin bulunduğu dokümanlar üzerinden toplanmıştır. Veri toplama sürecinde öğrencilerin olasılık kavramını oluşturma süreçlerini ortaya koymayı amaçlayan 11 açık uçlu soru içeren olasılık testi kullanılmıştır. Olasılık testi ikişer öğrenciden oluşan gruplara dört aşamada çözdürülmüştür. Çözüm sürecinde öğrenciler grup arkadaşıyla ve öğretmenle iletişim halinde olma konusunda serbest hareket etmiştir. Bu süreçte araştırmaya daha fazla kanıt sağlamaları amacıyla öğrenciler sesli düşünmeye teşvik edilmiştir. Verilerin analizinde görüşmeler sırasında alınan ses kayıtları yazılı metinlere dönüştürülmüş ve öğrenci cevap kağıtlarıyla birlikte incelenmiştir. Elde edilen bu veriler betimsel analiz yöntemiyle RBC+C modelinin aşamalarına göre analiz edilmiştir. Çalışmanın sonuçları farklı başarı düzeylerindeki öğrencilerden oluşan grupların RBC+C modelinin aşamalarında genellikle birbirinden farklı sayılarda davranış sergilediğini göstermiştir. Bu davranışların her bir grupta ve aşamadaki nicel dağılı çalışmanın birinci sonucu olarak sunulmuştur. Çalışmanın ikinci sonucunda; yüksek ve orta başarı düzeyinde yer alan öğrencilerin olasılık bilgisini oluşturma sürecinin tanıma ve kullanma basamaklarında kendi başlarına ilerleyebildikleri, düşük başarı düzeyinde yer alan öğrencilerin ise zaman zaman zorlandıkları saptanmıştır. Düşük başarı düzeyinde yer alan öğrencilerin grupta yer alan arkadaşlarından ve araştırmacıdan destek alarak epistemik eylemleri gerçekleştirebildiği görülmüştür. Soyutlama süreci karmaşıklaştıkça diğer başarı gruplarının da öğretmenle etkileşim içine girdiği görülmüştür. Araştırma sürecinde görülen bilgi eksikliğinde öğretmen tarafından geri bildirim sunulsa da öğrencilerin grup arkadaşlarından da etkilendikleri, problemlere yönelik düşüncelerini birbiriyle tartıştıkları, aynı fikirde olduklarında birbirini onayladıkları ve hatalarını düzelttikleri görülmüştür. Dolayısıyla öğrenciler olasılık bilgisine ait epistemik eylemleri gerçekleştirmede zorlandığında öğretmen desteğinin yanında akran etkileşiminin de sağlanması önerilebilir.