8.sınıf Fen Bilimleri dersindeki kaynaştırma öğrencileri için portfolyo dosyası hazırlanması, uygulanması ve değerlendirilmesi: "Mevsimler ve iklim örneği"

Portfolyo öğrencilerin yeteneklerini, becerilerini, güçlü ve zayıf yanlarını, öğrenme alanlarıyla ilgili olarak göstermiş olduğu çabayı ve başarı düzeyini yansıtan bilgi topluluğudur. Özel gereksinimi olan öğrencilere öğretmenlerin yardımcı olmasını sağlayan bir kılavuz niteliği taşır. Yurt dışında özel gereksinimi olan kaynaştırma öğrencileriyle fen bilimleri alanında portfolyo kullanımı ile ilgili az sayıda çalışma yapılmıştır. Türkiye'de ise bu konuda yapılan çalışmaya rastlanmamıştır. Bu nedenle yaptığımız çalışma kaynaştırma öğrencilerinin portfolyo kullanımı ile ilgili Türkiye'de yapılan ilk çalışma olması açısından literatürdeki boşluğu doldurma anlamında önemli katkılar sağlayacaktır. Bu nedenle çalışmamızın amacı sekizinci sınıf fen bilimleri dersindeki kaynaştırma öğrencilerine mevsimler ve iklim çalışma alanında portfolyo hazırlanması, uygulanması ve portfolyo kullanımının öğrencilerin kavramsal anlamasına olan etkisinin incelenmesidir. Çalışmada özel durum yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu sekizinci sınıfta bulunan üç tane tam zamanlı kaynaştırma öğrencisi oluşturmaktadır. Yapılan araştırmada veri toplamak amacıyla portfolyo dosyası içerisinde yer alan kavram, çizim ve görüşme testleri kullanılmıştır. Testlerde yer alan sorular Milli Eğitim Bakanlığının hazırlamış olduğu müfredat programından yararlanarak özel gereksinimi olan öğrencilerin seviyesine ve Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı (BEP) planına uygun olarak oluşturulmuş, beş tane uzmandan görüşler alınarak son şekli verilmiştir. Portfolyo dosyasında uzman görüşleri alınarak hazırlanmış etkinlikler ve bilgi notları ile çalışma grubundaki öğrencilerin hazırladığı çeşitli çalışmalar da (bulmaca, poster, şiir vb.) yer almıştır. Öğrencilere ön testler uygulandıktan sonra "Mevsimler ve İklim" ünitesinin öğretiminde portfolyo uygulamasından yararlanılmış ardından son testler ve on beş gün sonra kalıcılık testleri uygulanmıştır. Kavram, çizim ve görüşme testleri sonuçlarından elde edilen verilerin analizinde Marek'in (1986) sınıflandırmasından (tam anlama, kısmi anlama, alternatif anlama ve yanıt verememe) faydalanılmıştır. Elde edilen sonuçlar sütun grafikleri yardımıyla sunulmuştur. Çalışma sonunda, araştırmacı tarafından geliştirilen portfolyo uygulamasının kaynaştırma öğrencilerinin kavramsal anlamasına ve kalıcılığına olumlu etki yaptığı görülmüştür. Öğrencilerin kavram testine nazaran çizim ve görüşme testlerinde daha başarılı oldukları tespit edilmiştir. Geliştirilen portfolyo dosyası sonraki dönemlerde öğretmenlere kaynaştırma öğrencileri hakkında fikir vermesi ve velilerin çocuklarının gelişimini izlemeleri açısından önemlidir. Kaynaştırma öğrencileriyle portfolyo çalışmaları, fen bilimleri dersinin diğer konularında ve farklı derslerde de kullanılması önerilir.