8. sınıf öğrencilerinin okul yaşam kalite düzeylerinin öğrenci öznel iyi oluşu üzerindeki yordayıcı etkisinin incelenmesi

Araştırmanın iki temel amacı bulunmaktadır. İlk olarak, 8.sınuf öğrencilerin okul yaşam kalite ve öznel iyi oluş düzeylerinin; cinsiyet, devamsızlık, algılanan akademik başarı, algılanan anne baba tutumu, okul kurslarına katılma ve katıldıkları kurs türü gibi kişisel ve demografik değişkenler açısından sorgulanması amaçlanmıştır. Araştırmanın diğer amacı ise, 8.sınıf öğrencilerinin okul yaşam kalite ve öğrenci öznel iyi oluş düzeyleri arasındaki ilişki ve okul yaşam kalite alt boyutlarının öznel iyi oluşu yordama durumunun incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmada ilişkisel ve tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmada örneklem grubu, 2018-2019 öğretim yılı Kocaeli Darıca ilçesindeki 15 ortaokuldan seçkisiz olarak belirlenmiş 6 okulu kapsamaktadır. Okulların 8.sınıf kademesinde yer alan 268 kız, 319 erkek 587 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama araçları olarak; Okul Yaşam Kalitesi Ölçeği (Sarı, 2012), Öğrenci Öznel İyi Oluş Ölçeği (Renshaw ve Arslan, 2016) ve araştırmacının hazırladığı Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde; kişisel ve demografik değişkenler için; cinsiyete göre öznel iyi oluş ve okul yaşam kalitesi ölçeklerinden alınan puanların farklılaşma durumu bağımsız örneklemler için t testi kullanılarak; okula devamsızlık durumu ve algılanan anne baba tutumuna göre öznel iyi oluş ve okul yaşam kalitesi ölçeğinden alınan puanların değişimi nonparametrik bir teknik olan Kruskal Wallis H-Testi aracılığıyla incelenmiştir. Öğrencilerin başarı algısına ve kursa katılma ve katıldıkları kurs türüne göre öznel iyi oluşlarının ve okul yaşam kalitelerinin değişimini görmek için bağımsız örneklemler için tek yönlü ANOVA, okul yaşam kalitesi ve öznel iyi oluş arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla; Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı tekniği ve okul yaşam kalitesinin alt boyutlarının öznel iyi oluşu yordama durumu çoklu regresyon analizi kullanılarak incelenmiştir Araştırmanın sonucunda, kişisel ve demografik değişkenlerden; cinsiyete göre okul yaşam kalitesi arasında anlamlı bir farklılık bulunamamış öznel iyi oluş arasında düşük düzeyde anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Devamsızlık sürelerine göre 0-5 gün devamsızlığa sahip öğrencilerin okul yaşam kalite ve öznel iyi oluş düzeylerinin daha yüksek olduğu saptanmıştır. Öğrencilerin algıladıkları başarı durumuna göre kendisini başarılı olarak algılayan öğrencilerin okul yaşam kalite ve öznel iyi oluş düzeylerinin daha yüksek olduğu görülmüştür. Tutarsız, ilgisiz, demokratik, baskıcı ve koruyucu anne baba tutumlarından demokratik anne baba tutumuna sahip öğrencilerin okul yaşam kalite ve öznel iyi oluş düzeylerinin diğer gruplardan yüksek olduğu bulunmuştur. Okul sonrası akademik kurslara katılan öğrencilerin okul yaşam kalite ve öğrenci öznel iyi oluş düzeyleri kurslara katılmayan öğrencilerden daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin algıladıkları okul yaşam kalitesi ve öznel iyi oluşları arasında orta düzeyde pozitif yönde bir ilişki olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca öğrencilerin okul yaşam kalitelerinin öğretmenler, okula yönelik duygular, okul yönetimi ve statü boyutlarının öznel iyi oluşu anlamlı bir şekilde yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın bulguları alanyazındaki bilgilerle tartışılmış ve son olarak araştırmacı ve uygulayıcılara öneriler sunulmuştur. Anahtar Sözcükler: Yaşam Kalitesi, Öznel İyi Oluş, Okul Yaşam Kalitesi, Öğrenci Öznel İyi Oluş