A1 - A2 kitaplarındaki kavramların sınıflandırılması

Yabancı dil olarak Türkçenin öğretiminde kullanılan ders kitaplarındaki kelime ve kavramlar öğrenicilerin söz varlığını geliştirmede önem taşımaktadır. Ders kitaplarındaki metinler ve kelime öğretimi etkinliklerinde yer alan kelimeler, öğrenicilerin ana dillerindeki kavramları temsil ettikleri için kelime öğrenmelerini etkilemektedir. Bu sebeple kelimelerin hangi kavramlarla ilişkili olduğu, kavramların hangi kavram alanına girdiği ve kelimelerin sıklığı kelime öğretimini hızlandırıcı veya yavaşlatıcı rol oynayabilir. Bu çalışmanın amacı yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanılan kitaplardaki (A1 ve A2 düzeyi) metinlerde geçen kavramları ve kavram alanlarını belirlemektir. Bu araştırmada yabancı dil olarak Türkçenin öğretiminde kullanılan, A1 ve A2 seviyesindeki "Yedi İklim" ve "İstanbul" ders kitaplarındaki kavramlar, kavram alanları ve kelime sıklığı incelenmiştir. Araştırma durum çalışmasına uygun biçimde tasarlanmıştır. Çalışmanın verileri doküman incelemesi yöntemi ile toplanmış ve içerik analizi ile çözümlenmiştir. Ders kitaplarındaki metinler dijital ortama aktarılmış, MAXQDA 2022 Programı kullanılarak kavram alanları, kategorileri ve kavramlar sınıflamaya tabi tutulmuştur. Ders kitaplarında geçen kavramlar seviyeye göre ayrıştırılmıştır. Kavramlardan kategorilere ve kavram alanlarına ulaşılmış, ders kitapları karşılaştırılmış ve ortak kavramlar belirlenmiştir. Ayrıca betimsel istatistik kullanılarak kelime sıklığı listesi oluşturulmuştur. Kavramların sınıflandırılması sonucunda "Yedi İklim" A1 ders kitabında 21 kavram alanı, 119 kategori ve 1244 kavram; "İstanbul" A1 ders kitabında 21 kavram alanı, 112 kategori ve 791 kavram tespit edilmiştir. Kelime analizine göre "Yedi İklim" A1 ders kitabında 1934 kelimenin %64,38'inin; "İstanbul" A1 ders kitabındaki 1323 kelimenin ise %59,71'inin kavram olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak kelime sayılarının ve kavram oranlarının birbirine yakın olduğu görülmektedir. A2 seviyesindeki kavramların sınıflandırılması sonucunda "Yedi İklim" A2 ders kitabında 23 kavram alanı, 143 kategori ve 2008 kavram; "İstanbul" A2 ders kitabında 23 kavram alanı, 135 kategori ve 1271 kavram tespit edilmiştir. Kelime sıklığı analizine göre Yedi İklim A2 ders kitabındaki 3030 kelimenin %66,27'sinin; İstanbul A2 ders kitabındaki 2161 kelimenin ise %58,81'inin kavram olduğu saptanmıştır.