Abbas Sayar’ın “Anılarda Yumak Yumak” adlı eserinin söz varlığı açısından incelenmesi

Bir dilin zenginliği, onun ifade gücünde saklıdır. Bu ifade gücünü oluşturan temel yapı ise o dilin söz varlığıdır. Söz varlığı, dili kullanan ve dilin devamlılığını sağlayan toplumların maddi ve manevi değerlerini, düşünce yapısını, tarihini yansıtan en önemli araçtır. Bu bağlamda, edebî eserler yalnızca estetik bir anlatım değil, aynı zamanda dilin zenginliğini ortaya koyan önemli birer kaynak niteliği taşımaktadır. Bu çalışmada, Türk edebiyatının önemli isimlerinden Abbas Sayar’ın “Anılarda Yumak Yumak” adlı eseri üzerinden, Türkçenin söz varlığı unsurları incelenmiştir. Abbas Sayar, doğup büyüdüğü Anadolu’yu ve Anadolu yaşamını eserlerinde sıklıkla işlemiştir. İyi bir gözlemci olan yazarın eserlerinde yaşadığı çevreden izler görmek mümkündür. Özellikle roman türünde ele aldığı eserlerinde iyi bildiği Yozgat ağzı, şive taklitleri ve samimi üslubu ön plana çıkmaktadır. Köy edebiyatının önemli temsilcilerinden biri olan Abbas Sayar, eserlerinde köylünün sosyoekonomik sıkıntılarına yer vermiş, köylünün yaşantısını tüm gerçekçiliğiyle ortaya koymuştur. Söz varlığı incelenen “Anılarda Yumak Yumak” adlı eserinde ise Abbas Sayar, yedek subaylığı sırasında muhafız komutanlığı göreviyle Zile’ye gönderilişini ve burada hâkim Canan ile olan anılarını okuyucuya aktarmaktadır. Bu çalışmada söz varlığı kapsamı doğrultusunda şu yöntem izlenmiştir: Çalışmaya yazarın “Anılarda Yumak Yumak” adlı eseri temin edilerek başlanmış, eser okunmuş; eserde yer alan kelime ve kelime grupları saptanarak eserin söz varlığı tespit edilmiştir. Çalışma, toplamda üç ana bölüm altında ele alınmıştır. Birinci bölümde “Giriş” başlığı altında çalışmanın önemi, amacı, kapsamı, yöntemi, modeli ve Abbas Sayar’ın hayatı, edebî kişiliği, eserleri ele alınmıştır. Çalışmanın temel bölümünü oluşturan ikinci bölümde ise “Söz Varlığının Tanımı ve Abbas Sayar’ın Anılarda Yumak Yumak Adlı Eserinin Söz Varlığı” başlığı altında Türkçenin söz varlığı için önemli bir yer teşkil eden ve Türkçede sıkça kullanılan yabancı kökenli sözcükler, adlar, deyimler, atasözleri, ikilemeler, terimler, yerel söyleyişler, kalıp sözler, argo ifadeler ve ayetler verilmiştir. Üçüncü bölümde ise “Sonuç” başlığı altında çalışmada yer alan bulgular, yorum ve çıkarımlar yer almaktadır. Çalışmanın temel amacı, Abbas Sayar’ın “Anılarda Yumak Yumak” adlı romanında yer alan söz varlığı unsurlarını belirlemek ve bu unsurların Türkçenin söz varlığına olan katkısını tespit etmektir. Çalışmanın sonucunda, dilin zengin ve güçlü bir kavram dünyasından oluşmasını sağlayan söz varlığı unsurları tespit edilmiş; bu unsurlar sayısal verilerle desteklenerek grafiklerle ifade edilmiştir. Elde edilen veriler, edebî metinlerin dil araştırmaları açısından ne kadar zengin birer kaynak olduğunu bir kez daha göstermiştir. Bu yönüyle çalışma ile hem söz varlığı araştırmalarına hem de edebiyat ve dil ilişkisine katkı hedeflemektedir.