ABD'nin Irak'ı işgalinin Hürriyet Gazetesinde sunumunun doğası

Bilindiği gibi 20 Mart 2003 tarihinde Amerika Birleşik Devletleri ve müttefikleri (İngiltere, İspanya) Irak'ı işgal etmiştir. Bu çalışmada, ABD öncülüğünde gerçekleştirilen bu işgalin, Hürriyet gazetesinde sunumunun doğası konu edilmektedir. Kitle iletişimine eleştirel bakan kuramsal yaklaşımlardan hareket edilerek hazırlanan bu inceleme için Hürriyet'in tercih edilmesinde, savaş süresince Türkiye'de en yüksek tiraja sahip olan gazete olmasının yanı sıra ana akım medyayı temsil edebilecek içeriğe sahip olması da belirleyici olmuştur. Bu incelemede birbirine bağlı olarak temel üç konu ele alınmaktadır. Bunlardan birincisi, ABD'nin Irak'ı işgalinin tarihsel-toplumsal-ekonomik-politik bağlamı ve ABD yöneticilerinin savaşı sunum biçimi; ikincisi, ana akım medyanın hem içinde yer alınan toplumsal formasyona hem ekonomik örgütlenme biçimine hem de profesyonel pratiklerine bağlı olarak siyasal-ekonomik merkezin söylemini dolaşıma sokan ideolojik bir araç olması; üçüncüsü ise, ilk iki konuya bağlı olarak tezin ana araştırma konusunu oluşturan, ana akım ulusal medyadan Hürriyet'in ABD'nin Irak'ı işgalini sunumunun doğasının incelenmesi ile ekonomik ve siyasal merkez olan ABD'nin söylemini yineleyen bir yapıya sahip olup-olmadığının test edilmesidir. İnceleme kapsamında ABD'nin Irak'ı işgal ettiği günden bir gün önce çıkan 19 Mart 2003 ve Bağdat'ın ele geçirildiği günden bir gün sonra çıkan 10 Nisan 2003 tarihleri arasında Hürriyet'te yer alan konuyla ilgili yazılı ve görsel anlatılar incelenmiştir. Bu yazılı ve görsel anlatılar eleştirel metin analizi ve görsel analiz teknikleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Savaşın sunumu, tarafların ordularının sunumu, tarafların yöneticilerinin sunumu, savaşta sivillerin sunumu, savaş karşıtı hareketlerin sunumu, gazetecilerin sunumu, savaş sürecinde Türkiye'nin sunumu olarak belirlenen başlıklar altında ele alınan malzemeler, bu malzemelerin niteliğine göre gerekli görüldüğünde kategorileştirilerek hem niteliksel hem de niceliksel analize tabi tutulmuş veya kategorileştirme yapılmadan sadece niteliksel analizle değerlendirilmiştir. Asıl olarak nitel analize ağırlık verilen bu çalışmada nicel veriler yapılan nitel analizi desteklemek için kullanılmıştır. İnceleme sonucunda Hürriyet'in ABD söylemine paralel bir sunum yaptığı, bu egemen söylemi yinelediği tespit edilmiştir.