Abdülhak Hâmid Tarhan'ın Kanbur adlı eserini bir tragedya denemesi olarak okumak

Abdülhak Hâmid Tarhan, Tanzimat ve Meşrutiyet dönemi Türk edebiyatı içerisinde tiyatro türünde yirminin üzerinde eser vermiştir. Bu süreçte Avrupa edebiyatının tesiri altında kendi kültürü içinde tiyatro sanatının dönüşümü konusunda denemeler yapmıştır. Dil, teknik ve tema konusunda farklı yöntemler arayan Hâmid'in, oyunları içerisinde en sıradışı eseri İlhan, Turhan, Tayflar Geçidi ve Ruhlar'dan oluşan Kanbur adıyla bir araya getirilen dörtlemesidir. Bugüne kadar yapılan Hâmid araştırmalarında, yazarın oyunları tiyatro sanatının yapısal özellikleri dikkate alınmadan incelendiği için eksik ve yanlış çıkarımlar yapılmıştır. Bu çalışmada Kanbur dörtlemesinden hareketle, Hâmid'in geleneksel tiyatrodan modern tiyatroya geçişteki arayışları ve bir tragedya denemesi olan bu eser için "tiyatro" türü esas alınarak yeni bir okuma yöntemi belirlenmeye çalışılmıştır. Bu yeni yöntemle birlikte, Kanbur oyunu tragedyanın zorunlu öğeleri esas alınarak incelenmiş, oyundaki trajik sorunu oluşturan mesele Grek felsefesi esas alınarak yeniden yorumlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Abdülhak Hamid, Kanbur, Tragedya, Grek Felsefesi, Trajik Sorun