Abdullah el-Fadfarî ve Tenvîru'l 'Ayneyn bi Şerhi Tefsîri'l-Celâleyn adlı eseri

Bu çalışmada tefsir alanında oluşmuş haşiye geleneği genel olarak konu edinilmekte ve özel olarak da Celaleyn tefsiri üzerine modern zamanda Ebu Süheyl Enver Abdullah b. Abdurrahman el-Fadfari tarafından telif edilen Tenvîru'l Ayneyn bi Şerhi Tefsîri'l Celaleyn isimli haşiyesi incelenmektedir. Çalışmada şerh, haşiye ve tâ'liklerin tarihi, telif sebepleri, dil ve üslûp özellikleri, kapsamları ve muhtevaları hakkında bilgiler verilmiştir. Haşiyenin müellifi olan Abdullah el-Fadfarî'nin hayatı, ilmi kişiliği, hocaları ve eserleri hakkında bilgi verilmiştir. Fadfarî'nin söz konusu haşiyesinde Kur'an ilimleri hakkında görüşleri ve nasıl bir tefsir anlayışına sahip olduğu tespit edilmeye çalışılmıştır. Araştırmamızın neticesinde Fadfarî'nin haşiyesinde rivayet ve dirayet tefsiri metodunu etkin bir şekilde kullandığı; Hz. Yusuf'un Züleyha'ya meyletmesi, Garanik kıssası, Hz. Süleyman'ın Belkıs'la evlenmesi, Hz. Süleyman'ın atları kurban etmesi, Zeynep b. Cahş'ın Hz. Peygamberle evliliği, Hz. Davud'un davalılar arasında verdiği hüküm konularında Celaleyn müfessirlerine delillendirerek ve sebeplendirerek itirazlarda bulunduğunu; Hz. Havva'nın Hz. Adem'in sol kaburga kemiğinden yaratıldığı, Bakara suresi 72. Ayetin inek kıssası ile ilgili olmadığı, Samirî'nin yaptığı putla ilgili rivayetler, Hz. Meryem'e gelen yiyecekler, Faiz'in tövbeden önce caiz olduğu, Fıkhi konuda taklidin yanlış olduğu ve Hz. Peygambere sihir yapılmadığı konularında muasırı olan diğer alimlere de itirazlarda bulunduğunu tespit edilmiştir.