Abdülmecid Efendi Köşkü, onarımları, günümüzdeki durumu

Abdülmecid Efendi Köşkü Üsküdar'ın Bağlarbaşı semtinde yer almaktadır. Yapı , Kuşbakışı Caddesi üzerinde iki yüz dönüme yakın bir korunun içerisinde bulunmaktadır. Köşkün yapım yılı ve mimarı tam olarak bilinmemekle birlikte 1880-1895 yılları arasında ,Levanten mimar Alexander Vallaury tarafında inşa edildiği tahmin edilmektedir. Mısır Hıdivi İsmail P aşa tarafından av köşkü olarak yaptırılmıştır. Paşa'nın ölümünden sonra 2.Abdülhamit tarafından satın alınarak Abdülmecit Efendi'ye hediye edilmiştir. Abdülmecit Efendi yaz aylarını köşkte geçirmiştir. Burayı yaz aylarında hem atölye hem de sanat toplantıları ve ziyafetler düzenlemek için kullanmıştır. Abdülmecid Efendi'nin halife ilan edilmesi ve sonrasında hilafetin kaldırılmasıyla birlikte işlevsiz kalmıştır.1942 yılında Yapı ve Kredi Bankası'na satılmıştır. 2011 yılından itibaren Koç Emekli Sandığı Vakfı'nın mülkiyetinde bulunan köşk, 2017 yılından itibaren yılın belirli dönemleri sanat sergileri dolayısıyla ziyarete açılmaktadır. 19. yüzyılın sonunda sayfiye olarak inşa edilen köşk, döneminde inşa edilmiş köşkler arasında tasarım yaklaşımlarıyla özgün bir yer edinmesi ve bu köşkler arasında günümüze ulaşan nadir örneklerden olması sebebiyle tez konusu olarak seçilmiştir. Yapıya dair yazılı ve görsel kaynaklar incelenip, köşkün mimarisi, tarihi, geçirdiği onarımlar, mülkiyet ve işlev değişikleri, bulunduğu bölgenin tarihi araştırılmıştır. Köşkün, günümüzdeki durumunun tespiti için yerinde incelemeler yapılmış ve fotoğrafları çekilerek belgelenmiştir. Yerinde incelemeler literatür araştırmalarıyla desteklenerek köşkün günümüzdeki korunma durumu tespit edilmeye çalışılmıştır. Abdülmecid Efendi'nin mülkiyetinden sonra tam zamanlı olarak kullanılmadığı için bazı koruma sorunları oluşmuştur. Korunma sorunlarına evrensel koruma yaklaşımları esas alınarak çözüm önerileri sunulmuştur. 19. yüzyıl sivil mimarlık örnekleri içinde önemli bir yer tutan ve niteliklerini koruyarak günümüze ulaşan köşk, korunması gereken kültür varlığı olarak tescillidir. Bu çalışmada köşkün sahip olduğu mimari, kültürel, tarihi değerleri vurgulanmış günümüzdeki durumu belgelenmeye çalışılmıştır. Çalışmanın bu değerlerin önemini ortaya koyması ve köşkün gelecek nesillere aktarılmasına katkı sağlaması umulmaktadır. Anahtar kelimeler: Bağlarbaşı, Abdülmecid Efendi, ahşap köşk.