Abdülmelik B. Mervan dönemi mezhep hareketleri

Abdülmelik b. Mervan, İslâm Tarihinde derin izler bırakmış olan Emevî devletinin en dikkat çekici yöneticilerinden birisidir. Emevî Devleti'nin dağılma sürecine girdiği bir dönemde yönetime gelerek devleti eski gücüne getirmeyi başararak devletin ikinci kurucusu olmuştur. Abdülmelik b. Mervan yönetime geldiğinde İslâm Dünyasının önemli bir kısmı Abdullah b. Zübeyr'e biat etmişti. Emevîler çok küçük bir alana hâkimdi. Abdülmelik b. Mervan kısa sürede tüm İslâm Dünyasına hâkim olarak devlet kurumlarında önemli yenilikler yapmıştır. Orduyu güçlendirmiş, posta teşkilatını geliştirmiştir. İslâm Tarihinde ilk para bastıran kişi Abdülmelik b. Mervan olmuştur. Divanı Arapçalaştırması ve Kur'an-ı Kerim'in harekelenmesi bu dönemdeki önemli faaliyetlerden bazılarıdır. Abdülmelik b. Mervan dönemi Mezhepler Tarihi açısından da çok önemli bir dönemdir. Bu dönemde mezhepler daha çok siyasî hareket konumundadır. Bu dönemde mezheplerin gelişmiş bir Kelam sistemleri yoktur. Abdülmelik b. Mervan dönemi Mürcie mezhebinin ortaya çıktığı bir dönemdir. Müslümanlar arasında yaşanan savaşlar ve savaşların neticesinde Müslümanların karşı görüşte olanları kâfir ilan etmesine tepki olarak Mürcie mezhebi ortaya çıkmıştır. Abdülmelik b. Mervan dönemi aynı zamanda Hâricilerin fırkalara ayrıldığı bir dönem olmuştur. Bu dönemde Hâricîler kendi aralarında ciddi görüş ayrılıklarına düşmüş ve bunun neticesinde fırkalara ayrılmıştır. Abdülmelik b. Mervan dönemi Şia açısında sakin bir dönem olmuştur. Önceki yıllarda yaşanan çatışmalar bu dönemde yaşanmamıştır. Bu dönemin sakin geçmesinde Şia'nın önderi konumundaki kişileri barışçı tavrının etkisi büyüktür. Bu dönem kader tartışmalarının yoğun yaşandığı bir dönem olmuştur. Emevî yönetimi icraatlarına yönelik tepkileri azaltmak için olayların Allah'ın takdiri olduğunu iddia etmiştir. Abdülmelik b. Mervan yaklaşık yirmi yıl süren iktidarında yaptıklarıyla İslâm Dünyasında derin izler bırakmış bir devlet adamı olmuştur. Anahtar kelimeler: Emevî, Abdülmelik b. Mervan, Mezhep, Haricîler, Mürcie, Şia.