Türkçe bağ yapılı cümlelerin edinim süreçlerinin 2-9 yaş arası Türkçe tekdilli çocuklarda yaşa ve bağ yapı derinliğine göre belirlenmesi

Bu çalışma, 2-9 yaş arası çocukların bağıl yapıları anlama ve üretmelerini araştırmaktadır. Toplamda, 150 çocuk ve 10 yetişkin çalışmaya katılmıştır. Çalışmanın hedefi, çocukların dil gelişiminde bağıl cümleleri hangi yaşta ve hangi derinlikte anlayıp ürettiklerini ortaya çıkarmaktır. Tanımlayıcı olan bu çalışmada veriler katılımcıların içinde bulundukları yaşları göz önünde tutularak toplanmıştır. Asıl çalışmaya başlamadan önce geçerliği kontrol etmek için ön deneme yapılmıştır. Veri toplama aracı olarak her bir derinlik için farklı resimler kullanılmıştır. Bu resimler konuya uygun bir senaryo ile sunulmuştur. Deneme sesli ve görüntülü kayıt edilmiş, bütün cevaplar Word belgesine yazılmıştır. Çalışma sonunda 2 yaş çocukların bağıl yapıları anlayabildikleri, 3 yaşından itibaren de üretmeye başladıkları görülmüştür. Beklenen bağıl cümle üretiminin 4 yaşta ortaya çıktığı ve yaşla birlikte arttığı gözlemlenmiştir. Bağıl cümle üretimi 6 yaşta her derinlikte kaydedilmiş, 7 ve 8 yaş gruplarında ise 6 yaş verilerine yakın sonuçlar bulunmuştur. Son olarak bağıl cümle üretiminde, 9 yaş grubunda beklenmedik bir düşüş saptanmıştır. Bu düşüşün sebepleri arasında düşünce akışının kontrolünün olgunlaşmaması gösterilebilir. Öyle görünmektedir ki, bağıl cümle işlemleme ve üretimi zihinsel olgunluk ve bilgi ile birleşip bir süreç içerisinde gelişmektedir.