Acil servise alkol alımı sonrası başvuran hastalarda ana şikayetler ve sonuçlar: Retrospektif tanımlayıcı çalışma

Amaç: Akut alkol intoksikasyonu, acil servis başvurularının sık görülen nedenlerinden biri olmasına rağmen, bu hastalarda klinik ciddiyeti belirlemede kullanılan parametreler konusundaki tartışmalar sürmektedir. Bu çalışmanın amacı, akut alkol alımı sonrası acil servise başvuran geniş bir hasta kohortunda klinik sonlanımı etkileyen bağımsız risk faktörlerini belirlemek; serum etanol düzeyi ile metabolik belirteçlerin (laktat, baz açığı, glukoz) prognostik değerini karşılaştırmaktır. Materyal ve Yöntem: Bu tek merkezli, retrospektif tanımlayıcı çalışma, 2014–2024 yılları arasında üçüncü basamak bir acil servise başvuran ve kan etanol düzeyi >10,10 mg/dL saptanan 18 yaş ve üzeri 2.460 hastayı kapsamaktadır. Hastaların demografik verileri, triyaj kategorileri, başvuru şikayetleri, bilgisayarlı tomografi (BT) bulguları ve laboratuvar parametreleri kaydedilmiştir. Çalışmanın birleşik primer sonlanım noktası "kötü sonlanım" (YBÜ ve/veya 30 gün-6 ay mortalite) olarak tanımlanmıştır. Kötü sonlanımı öngören bağımsız değişkenler çok değişkenli lojistik regresyon analizi ile belirlenmiştir. Bulgular: Toplam 2460 hasta değerlendirildi. Kötü sonlanım 90 hastada (%3,7) gözlendi; popülasyonun büyük kısmı erkekti (%85,4). Kötü sonlanım olan ve olmayan gruplar arasında etanol düzeyi anlamlı farklılık göstermedi (medyan 149,0'a karşı 173,8 mg/dL; p=0,391). Kategorik değişkenlerde tek değişkenli analizde kırmızı triyaj kötü sonlanım için güçlü bir öngördürücüdür (OR 9,88; %95 GA 6,38–15,30) ve kötü sonlanım grubunda kırmızı triyaj oranı yüksekti (%58,9'a karşı %12,7; p<0,001). Sürekli değişken ROC analizinde serum etanol düzeyinin ayırt ediciliği düşüktü (AUC 0,527), buna karşın baz açığı (BE) (AUC 0,783) ve laktat (AUC 0,730) daha yüksek ayırt edicilik sergiledi. Çok değişkenli lojistik regresyonda kırmızı triyaj varlığı anlamlı ilişki göstermeyi sürdürdü (β=1,850; OR=6,36; %95 GA 2,40–16,89; p<0,001). Sonuç: Akut alkol alımı ile başvuran hastalarda serum etanol düzeyi, klinik ciddiyeti ve prognozu öngörmede yetersiz bir parametredir. Buna karşılık fizyolojik instabiliteyi yansıtan kırmızı triyaj kategorisi, artmış laktat, derinleşmiş baz açığı ve hiperglisemi kötü sonlanımın güçlü ve bağımsız öngördürücüleridir. Bu hasta grubunun yönetiminde odak noktası toksikolojik düzeyden ziyade; metabolik, fizyolojik ve travmatik risklerin bütüncül değerlendirmesine odaklanmalıdır. Anahtar Sözcükler: Alkol intoksikasyonu, acil servis, prognoz, laktat, triyaj