Acil servise başvuran iskemik inme hastalarında gama glutamil transferaz, ortalama trombosit hacmi, nötrofil lenfosit oranı ve eritrosit dağılım genişliği değerlerinin prognoz ve mortalite ile ilişkileri

İnme, kalp hastalıkları ve kanserlerin ardından en sık üçüncü ölüm nedeni olup Türkiye'de ve tüm Dünyada, morbidite ve mortalitenin sık nedenleri arasındadır. İnme, Avrupa'da da morbidite ve uzun vadeli özürlülüğün en önemli sebebidir. Yaşlılarda demansın ikinci en sık, depresyonun da sık nedenleri arasındadır. Türkiye'de üçüncü en sık ölüm nedenidir (1). ABD'de her yıl 800.000 yeni inme olgusu gelişmekte ve bu hastalarında yaklaşık %20'si aynı yıl içerisinde ölmektedir. İnmeye bağlı mortalite ve morbidite oranları yüksek olduğundan dolayı bu hastaların erken mortalite öngörüsünü yapmak önemlidir. Çalışmamızda Acil servise iskemik inme tanısı ile başvuran hastalarda, gama glutamil transferaz (GGT), ortalama trombosit hacminin (MPV), eritrosit dağılım genişliği (RDW), nötrofil/lenfosit oranı (NLR) kan düzeyleri ile iskemik inmenin lateralizasyonu, lokalizasyonu, iskemik inmenin boyutları, inme alt tipleri, klinik seyir ve prognozu karşılaştırmayı ayrıca Glaskow Koma Ölçeği ve NIHSS(National Institution Health Stroke Scala) ile kısa dönem mortalite arasında ilişkiyi ve bunun sonucunda iskemik inmenin tanı ve tedavisinde yol gösterici olabilecek parametrelerin tespitini amaçladık. Çalışmamız etik kurul onayı alındıktan sonra, acil servisimize 01.01.2013 ile 30.04.2015 tarihleri arasında başvuran ve çalışmaya alınma kriterlerine uyan iskemik inme tanısı almış 473 hasta ile yapıldı. Çalışmaya cinsiyet ve yaşça uyumlu 40 sağlıklı birey kontrol grubu olarak dahil edildi. Veri toplama formunda; yaş, cinsiyet, hastanın acil servise başvurana kadar geçirdiği süre, başvuru anındaki sistolik ve diyastolik kan basıncı, EKG'de atriyal fibrilasyon varlığı, daha önce ki tıbbi öyküsü, elektrokardiyografi bulguları, Glaskow koma ölçeği, NIHSS ölçeği, beyin tomografisi veya manyetik rezonans görüntüleme sonucu, TOAST ve OCSP sınıflaması, çalışma dahilinde yer alan laboratuvar verileri ve hastanın sonlanım şekli kayıt altına alındı. Bu veriler SPSS 22 programı kullanılarak analiz edildi. Çalışmamızdaki 473 hastanın 236'sı (%49,9) erkek, 237'si (%50,1) kadındı. Toplam 473 hastanın 58'i (%12,3) hayatını kaybetti ve bu hastaların 31'i (%53,4) kadın, 27'si (%46,6) erkek idi. Ölen hastaların yaş ortalaması 74,47+11,21 sağ kalanların yaş ortalaması 61,00+15,70 olarak hesaplandı. Toplamda 473 hastanın 206'sı (%43,6) okur-yazar ve 267'si (%56,4) okur-yazar değildi. EKG de AF varlığı, atak sayısının birden fazla olması, HT, DM, İKH varlığı ile mortalite arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit ettik. TOAST sınıflamasına göre aterosklerotik enfarkt varlığı ile OCSP sınıflamasına göre TACI varlığı ile de mortalite arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki mevcut bulundu ve azalan GKS ve artan NIHSS ile mortalite arasında pozitifkorelasyon saptandı. Hasta grubunda ortalama GGT, MPV, RDW, NLR değerleri kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek saptandı. GGT, MPV, RDW, NLR değerleri için cinsiyetler arasında anlamlı bir fark saptanmadı. TOAST ve OCSP sınıflamasına göre tüm gruplarda GGT, MPV, RDW, NLR değerleri kontrol grubundan yüksek bulundu. Artan NIHSS ve azalan GKS değerleri ile GGT, MPV, RDW, NLR değerlerinde yükselme tespit edildi. GGT, MPV, RDW ve NLR değerleri ölen hastalarımızda sağ kalan hastalarımıza göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksekti. Ulaşılması kolay ve ucuz kan parametleri olan GGT, MPV, RDW, NLR değerleri ile iskemik inme hastalarında prognoz ve mortalite öngörüsü yapılabileceği kanaatindeyiz.