Acil serviste akılcı kan transfüzyon istemi

Son yıllarda acil servislerde (AS) yapılan kan transfüzyonu oranı ciddi anlamda artış göstermektedir. Bu çalışmada AS hastalarında kan transfüzyonu ihtiyacını belirleyen durumların tespit edilmesi ve gereksiz istem nedenlerinin araştırılması hedeflenmiştir. Çalışmaya 01.07.2018- 01.12.2018 tarihleri arasında Hacettepe Üniversitesi Erişkin Acil Servisi'ne başvuran 18 yaş üstü, kan ürünü istemi yapılan hastalar dahil edildi. Çalışmaya alınan 213 hastanın klinik endikasyonları, istenilen kan ürünü türü, miktarı, transfüzyon sayıları, transfüzyon/istem oranı (TO) ve sonlanımları kaydedildi. Hastaların %60,6'sı erkek idi. Yaş ortalaması 58 bulundu. Hastaların %53,5'inde (n=114) kanama bulgusu saptandı. Klinik tanılar incelendiğinde; en sık olarak %23 (n=49) ile gastrointestinal sistem kanaması idi. Transfüzyon endikasyonlarında ise en sık %22,9 ile (n=70) semptomatik anemi bulundu. Toplamda 719 ünite eritrosit (ES), 445 ünite trombosit süspansiyonu, 309 ünite taze donmuş plazma (TDP), 2 ünite kriyopresipitat olmak üzere 1475 ünite kan ürünü istemi yapıldığı görüldü. Tüm kan ürünleri için TO %36,9; ES için %40,8, trombosit için %25,6, TDP için %44,3 olarak hesaplandı. Hemoglobin (Hb) eşik değeri 8.85 gr/dl iken %75 sensitivite ve %89,2 spesifite ile eritrosit kullanımını öngördüğü (AUC=0,858; p<0,001) ancak transfüzyon kararı verilen ortalama Hb değerinin 9,61±3,46 olduğu saptandı. Trombosit süspansiyonu kullanım oranıyla plateletkrit (PCT) değeri arasında da istatistiki olarak anlamlı, orta derecede negatif bir korelasyon mevcutken; TDP kullanım oranı-trombosit sayısı ve TDP kullanım oranı- PCT arasında istatistiki olarak anlamlı bir korelasyon bulunamamıştır. Gastrointestinal sistem kanaması olan hastalarda Glasgow Blatchford skoru ile ES kullanım oranları arasında istatistiki olarak anlamlı korelasyon mevcuttu (p=0,003). Eksitus oranı %18,2 (n=39) idi. Sonuç olarak, AS'imizde literatürle benzer şekilde uluslararası transfüzyon rehberlerine uygun olmayan kan ürünü istem ve kullanımı olduğu görüldü. Acil servisler için transfüzyon protokolleri geliştirilmesinin, uygunsuz istem ve transfüzyon oranlarını azaltacağını öngörmekteyiz.