Acil serviste akut iskemik inme tanısı alan hastalarda spexin düzeylerinin değerlendirilmesi

Dünya sağlık örgütü'ne göre inme; 24 saatten uzun süren ve ölümle sonuçlanabilen vasküler nedenler dışında görünürde başka bir neden bulunamayan, hızlı gelişen ve serebral işlevlerin fokal ya da global bozukluğudur. İnme tüm toplumlarda engelliliğin ve erişkinlerde mortalitenin en önemli nedenlerinden birisidir. Son 40 yılda gelir düzeyi yüksek olan ülkelerde inme insidansı %42 oranında azalsa da gelir düzeyi düşük ülkelerde bu oranın %100 arttığı dikkat çekmektedir. Son 20 yılda iskemik inme tedavisinde etkin ve güvenilir tedavilerin yaygın olarak kullanıma girdiği bilinmektedir. Yapılan çalışmalarda inmelerin, %67' si iskemik inme, %6,5' u serebral kanama, %0,8' inin subaraknoid kanama olduğu saptanmıştır ve %2' sinin nedeni bulunamamıştır. Nüfus yaşının gittikçe artması nedeniyle inme insidansı artmıştır. İnmenin risk faktörleri arasında hipertansiyon, diyabet, atriyal fibrilasyon, hiperlipidemi, sigara, alkol tüketimi yer alır. Akut iskemik inme acil bir durumdur. Akut iskemik inmede, kullanılan tedavilerin daha etkili olabilmesi için semptomlar başladıktan hemen sonra mümkün olan en kısa sürede uygulanabilmesi büyük önem taşır. Zaman önemli bir faktör olduğu için inme ön tanılı hastaların hastane öncesi dönemde yapılan değerlendirme ve izlemi revaskülarizasyon tedavilerinin etkinliği açısından kritik önem taşımaktadır. Uygulanan başlıca tedavi yöntemleri olan intravenöz tromboliz ve mekanik trombektomi, etkililik derecesi zamana bağımlı tedavilerdir. Çalışmamızın amacı acil serviste akut iskemik inme tanısı alan hastalarda ve kontrol grubunda serum Spexin düzeyini ölçerek ve bu düzeyleri skorlamalar ile karşılaştırarak serum Spexin düzeyinin iskemik inme tanısında ve şiddetini göstermede yeni bir biyobelirteç olarak rolünün incelenmesiydi. Çalışmamız; tek merkezli, kesitsel bir klinik çalışma olarak, 15.05.2024 ile 01.07.2024 tarihleri arasında Trakya Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi Erişkin Acil Servise başvuran hastalarda gerçekleştirildi. Çalışmaya acil servise başvuran 50 hasta ve 25 gönüllü birey dahil edildi. Hasta grubundaki katılımcılar ulusal sağlık enstitüsü inme ölçeği 1 4 arasında olan ve ulusal sağlık enstitüsü inme ölçeği 5-20 arasında olan 25'er kişi olarak iki gruba ayrıldı. Yapılan istatiksel analiz sonucunda spexin değerinin hasta ve sağlıklı bireylerin ayrımında iyi performans gösterdiği bulundu.