Acil serviste pulmoner emboli tanısı konulan hastalarda delta nötrofil indeksinin 28 günlük mortaliteyi ve trombolitik tedavi endikasyonlarını öngörmedeki yeri

GİRİŞ: Pulmoner emboli (PE), etkin tedavisi olan, sık görülen ve tedavi edilmezse yüksek mortalite oranları olan bir hastalıktır . PE'li hastalarda semptomların, radyolojik ve laboratuvar bulgularının non-spesifik olması olguların büyük çoğunluğunun doğru tanı almasına engel olmaktadır. Tanı konulamadığı zaman mortalite oranlarının yüksek olması, hızlı tanı konulması ve hemen tedaviye başlanmasının gereksinimini doğurmaktadır. Delta nötrofil indeksi(DNI) periferik dolaşımda immatür granülositleri gösteren bir belirteçtir.DNI genel olarak inflamasyon durumlarında yükseldiğini gösteren çalışmalar mevcuttur. PE'de pulmoner vasküler damarlarda inflamasyonun gösterilmesi DNI' da artış olduğunu düşündürmüştür. materyal ve YÖNTEM: Çalışmamızda acil servise 15.03.2019-15.08.2020 tarihleri arasında başvuran hastalar retrospektif olarak incelendi. Acil servisimizden göğüs hastalıkları servisine pulmoner emboli tanısı ile konsültasyon yapılan 503 hasta değerlendirildi. Çalışmaya dahil edilme kriterlerine uyan 311 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların yaşı, cinsiyeti, kronik hastalıkları, laboratuvar bulguları (WBC, RDW,DNI, üre, kreatinin, pH,laktat,), pulmoner emboli lokalizasyonu, semptomları, trombolitik tedavinin acil serviste verilip verilmemesi, 28 günlük mortalite durumu kayıt altına alındı. Verilerin analizi IBM SPSS 16.0 for Windows programında gerekli testlerle gerçekleştirilmiş ve anlamlılık değeri p < 0,05 olarak kabul edilmiştir. BULGULAR: 311 hastanın değerlendirildiği çalışmamızda ortalama yaş 69±17 idi. Değerlendirilen hastalarda sağ olan ve 28 gün takibinde ex olan hastaların yaş dağılımında anlamlı farklılık saptanmıştır. Yaşı daha yüksek olan hastaların mortalite oranlarının fazla olduğu bulundu. Çalışmamızda 257 hasta (%82,6) 28 günlük takibinde sağ ; 54 hasta (%17,4) ex olmuştur. 28 günlük ölüm varlığına göre biyokimyasal parametreler değerlendirildiğinde; WBC, NEU, LYM, LYM%, EOS, RBC, HGB, RDW, DNI, üre, D-dimer, Troponin ve CRP istatistiksel olarak anlamlı derecede iki grup arasında farklı bulundu. DNI değerleri ortancası sağ olanlarda 0,00 (0,00-1,33); ex olanlarda 0,20 (0,00-2,90) p değeri 0,013 olarak saptanmıştır. DNI değeri arttıkça 28 günlük mortalite oranında artış olduğu bulundu. Çoklu değişken analizinde sadece üre parametresinin mortalitenin öngörülmesinde etkili olduğu hesaplandı. Ex olan grupta üre yüksek olarak tespit edildi. SONUÇ: PE, acil servise başvuran hastalar için önemli mortalite ve morbidite nedenidir. Çalışmamız sürecince taradığımız literatürde şimdiye kadar acil serviste yapılmış PE'de delta nötrofil indeksinin mortaliteye etkisi ile ilgili çok az çalışmaya rastlanmıştır. DNI' nin özellikle inflamatuar süreçlerde yükselmesi PE'nin de inflamatuar bir süreç olması DNI'nın artacağını düşündürmektedir. CBC'nin bir parçası olarak elde edilen DNI değerleri, ek maliyet veya zaman yükü olmadan kolayca belirlenebilir. Artan bir DNI değeri, akut PE'li hastalarda 28 günlük mortaliteyi tahmin etmek için bir belirteç olarak yararlı olduğunu öngörmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Pulmoner Emboli, Acil Servis, Delta nötrofil İndeksi (Dnı), Mortalite,